ABC Nieuws

stank door veehouderij

2012-02-15T10:18:00.000-08:00

In twintig Brabantse gemeenten stinkt het nu meer naar vee dan in 2005. Dat blijkt uit cijfers die de provincie heeft gepresenteerd. Over het geheel genomen daalt in Brabant de geurhinder en de uitstoot van ammoniak en fijnstof, maar die daling is volgens provinciebestuurder Johan van den Hout 'minder dan gehoopt'.

De gemeenten waar de stank is toegenomen, liggen vooral in Oost- en Midden-Brabant waar veel intensieve veehouderij is. Het gaat bijvoorbeeld om Asten, Uden, Cuijk, Oirschot, Cranendonck en Landerd. Maar ook in Roosendaal en Halderberge is sprake van meer stank. De provincie wil uitzoeken hoe het komt dat het in de andere 47 gemeenten wel lukt om de stank terug te dringen.

Rundveehouderij
De ammoniakuitstoot door varkenshouderij neemt af, door het toepassen van luchtwassers, waarmee lucht gezuiverd wordt. Maar de rundveehouderij zorgt juist voor meer ammoniak. Provinciebestuurder Johan van den Hout maakt zich dan ook zorgen om het afschaffen van het systeem van melkquota. Hij vreest dat er daardoor nog meer koeien in Brabant zullen komen.

Van den Hout ziet de cijfers die hij woensdag presenteerde als een 'wake up call' voor staatssecretaris Bleker van Landbouw. "We moeten alles op alles zetten om aan onze internationale afspraken te voldoen".

Steeds groter
Uit cijfers van de provincie blijkt dat het aantal bedrijven in 2010 is afgenomen met 283 ten opzichte van 2009. Maar de economische omvang is toch licht gestegen omdat bedrijven gemiddeld steeds groter worden. Van den Hout hoopt dat volgend jaar veel boeren zullen stoppen omdat er strengere regels gaan gelden op het gebied van dierwelzijn en uitstoot van ammoniak. Volgens hem is het terugdringen van het aantal dieren de beste manier om het leefmilieu in Brabant te verbeteren.

Subsidie maakt natuur juist kwetsbaar

2012-02-14T10:41:00.000-08:00

Een modern voorbeeld van een op het leenheerschap geënt model: de Noord-Hollandse duinen. Het waterleidingbedrijf heeft het gebied in bruikleen van de overheid, zuivert in ruil daarvoor water, en verzorgt het natuur- en recreatiegebied.

ANALYSE - Het is een onverwacht geluid. Nog geen week nadat de Nationale Postcode Loterij maar liefst 284 miljoen euro had uitgedeeld aan goede en groene doelen, komen twee milieu-economen met de visie dat de natuur prima zonder subsidie kan.

Gerben Smid en Tom Bade van kennisinstituut Triple E kwamen gisteren in Trouw met een plan voor de introductie van 'moderne heerlijkheden', waarmee zij verwijzen naar het Middeleeuwse economische systeem.

De overheid moet daarbij in langlopende contracten de rechten van natuurgebieden overdragen aan coöperaties en of verenigingen. In ruil voor de plicht het gebied te verzorgen, krijgt de beheerder het recht het gebied uit te baten. Dat laatste onder strikte voorwaarden.

De vraag óf het concept van Smid en Bade wel werkt, hoeft niet te worden gesteld. Zo heeft de provincie Noord-Holland de rechten van de duinen lang geleden overgedragen aan waterleidingbedrijf PWN dat in het gebied water mag filteren. In ruil daarvoor moet PWN de natuur verzorgen.

De vraag is vooral of de terugkeer naar de 'Middeleeuwse methode' wenselijk is. Hoewel er in Nederland fors aan natuur en landschap wordt verdiend, nemen de investeringen om die bron op peil te houden jaar op jaar af. Ging er in 2011 slechts 0,3 procent van de rijksbegroting naar natuur, na de bezuinigingen van dit jaar nog maar de helft. De mate van zorg voor natuur blijkt erg gevoelig voor politieke ontwikkelingen.

Marieke van Schaik, managing director van de Postcode Loterij waarschuwde vorige week in Trouw dat goede doelen steeds afhankelijker worden van giften. Voorheen was de steun van de loterij een extraatje, tegenwoordig draagt deze bij aan de basis van natuurorganisaties. Vallen die giften tegen of helemaal weg, dan zijn de consequenties direct merkbaar.

Wat zij feitelijk constateerde was dat natuurclubs in de positie zijn gekomen waarin zij letterlijk hun hand moet ophouden, in de hoop dat zij nog wat penningen krijgen toegeworpen. De bossen, de duinen, de delta's en zeker de kleinschaliger landschaptypes - zoals hoogveen en heid - zijn daarmee 'vitrine-natuur' geworden, met een bijna museaal karakter. Beschermd, want uiterst kwetsbaar. Afhankelijk van gevers.

Gerben Smid en Tom Bade laten zien dat natuur helemaal niet kwetsbaar hoeft te zijn, maar dat de subsidie- en giftenconstructie waaruit zij wordt gefinancierd, de natuur kwetsbaar máákt. Wie het goede voor heeft met het landschap, zorgt voor een duurzame financiering.

De 'nieuwe heerlijkheden' die zij voorstellen kunnen daartoe bijdragen. Weg van het subsidie-infuus, weg van de fooien van burgers, de natuur kan het op eigen kracht. De baten van de natuur kunnen in de door hen geschetste kringloop ten goede komen aan datzelfde landschap.

De Marker Wadden, waarvan nu het eerste deel wordt uitgevoerd dankzij 15 miljoen van de Postcode Loterij, zou bijvoorbeeld een krachtiger project zijn als de aanleg gefinancierd wordt uit de winning van de zandlaag onder het Markermeer. Hetzelfde gebeurde al bij natuurprojecten aan de Maas, waar de aanleg van reservaten hand in hand ging met waterveiligheid en gefinancierd werd door winning van grind.

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) presenteerde vorige maand de Natuurverkenning 2010-2040. De natuur heeft enorme kansen, was de conclusie, zolang deze wordt gecombineerd met andere functies. Het PBL onderscheidt vier typen natuur, van grootschalig tot ingepast, van soortenrijk tot recreatief. Dat sluit naadloos aan bij het plan van Smid en Bade. Niet subsidies of giften, maar 'heerlijkheden' bieden de duurzame basis voor de natuur van de toekomst.

Bron: TROUW

Drinkwaterbedrijf wil maatregelen tegen mestverontreiniging

2012-02-09T06:44:00.000-08:00

Drinkwaterbedrijf Vitens is bezorgd over de toenemende vervuiling van de Nederlandse bodem en het grondwater door mest. Door het huidige kabinetsbeleid zal dit nog verergeren.

Zestig procent van het Nederlandse kraanwater wordt gewonnen uit grondwater. Vitens beschikt over zo’n honderd grondwaterwinningsgebieden. Een deel hiervan is uiterst kwetsbaar voor mest. De huidige mestgiften leiden daar tot de grote toename van de vervuiling. Voor een goede kwaliteit grondwater is het drinkwaterbedrijf nu al genoodzaakt winputten te verplaatsen, dieper grondwater te winnen en waterzuiveringen uit te breiden. De grondwaterwinningsgebieden op de hoge zandgronden van Vitens zijn het meest kwetsbaar voor mestverontreiniging. De toename van de waterhardheid, verzuring en verhoogde sulfaat- en zware metalengehalten leidt daar tot een extra kostenpost voor waterzuivering van 15 miljoen euro per jaar. Met het voorgestelde mestbeleid zullen de zuiveringskosten alleen maar toenemen.
Voor een duurzame, emissiearme landbouw met toekomstperspectief voor waterwinningen zullen drinkwaterbedrijven en de landbouwsector anders samen moeten werken, zegt Vitens. Een duidelijke rol en sturing vanuit het Rijk, met ruimte voor maatwerk op lokaal niveau, is een belangrijke voorwaarde om dit te realiseren. Daarom vraagt het drinkwaterbedrijf in een brief aan staatssecretarissen Henk Bleker van Landbouw en Joop Atsma van Infrastructuur en Milieu om extra maatregelen. Vitens wijst ook op tegenstrijdigheden in regelgeving op Europees, nationaal en regionaal niveau. In de praktijk zorgt dat voor een patstelling. Zo leidt het bestaande verschil in toepassing van de nitraatnorm binnen het meststoffenbeleid en het grondwaterbeleid voor drinkwaterwinningen tot willekeur. Daarom wil het drinkwaterbedrijf dat beide staatssecretarissen gerichte maatregelen nemen.

bron: Land+Water

Ook bij grootschalige mestverwerking ontstaat geen ruimte voor grotere veestapel

2012-02-03T03:18:00.000-08:00

Grootschalige productie en toepassing van mineralenconcentraten leiden er toe dat meer van de stikstof en fosfaat die door vee wordt uitgescheiden binnen de wettelijke kaders aan landbouwgronden in Nederland kan worden toegediend. De behoefte aan kunstmest in Nederland wordt daardoor minder en de export van mest neemt af. Het effect op ammoniak- en lachgasemissie en nitraatuitspoeling is beperkt, voor ammoniak variërend van -3,4 tot +1,7%, voor lachgas maximaal +1% en voor nitraatuitspoeling maximaal -8%. Zelfs bij grootschalige mestverwerking ontstaat er geen ruimte voor een grotere veestapel. Als naast grootschalige mestverwerking ook de stikstof- en fosfaatexcretie van vee op grote schaal afneemt, kan er wel ruimte ontstaan voor een grotere veestapel binnen de wettelijke kaders. Dat schrijven onderzoekers van Alterra in het rapport 'Verkenning grootschalige toepassing van mineralenconcentraten in Nederland'.

Het doel van de studie was het kwantificeren van de effecten van grootschalige toepassing van mestverwerking en het gebruik van mineralenconcentraten als kunstmestvervanger op de emissies van ammoniak, nitraat en broeikasgassen naar het milieu. Er zijn 2 referentiescenario's en 46 mestverwerkingsscenario's vastgesteld, waarbij de effecten van het aandeel mineralenconcentraten, verlaging van de excretie van stikstof en fosfaat, varianten in derogatie en export van dikke fractie, op mestplaatsing en nutriëntenemissies zijn onderzocht. De scenario's zijn doorgerekend met het integrale milieumodel MITERRA-NL.

Scanario's voor 2015
De scenarioberekeningen laten zien dat grootschalige toepassing van mineralenconcentraten onder de veronderstelde condities voor 2015 leidt tot een hogere mestplaatsingsruimte voor mest, waardoor er minder mestexport nodig is. Hierdoor neemt het gebruik van stikstof- en fosfaatkunstmest in Nederland af. Het effect van grootschalige productie en toepassing van mineralenconcentraten op de totale ammoniakemissie en lachgasemissie is volgens de berekeningen beperkt. De ammoniakemissie neemt volgens de berekeningen licht toe in de provincies met een mestoverschot en neemt af in de provincies waar veel akkerbouw plaats vindt. Door grootschalige productie en toepassing van mineralenconcentraten ontstaat geen ruimte binnen de gebruiksnormen voor een hogere mestproductie en een grotere omvang van de veestapel.

Verlaging van de excretie
Het verlagen van de stikstof- en fosfaatexcretie met respectievelijk 10% en 20% leidt er toe dat alle runder- en varkensmest binnen Nederland kan worden afgezet. Er wordt daarbij aangenomen dat export en verwerking van pluimveemest op het niveau van 2009 blijft. De veestapel kan dan groter worden binnen de gebruiksnormen. De mogelijkheid tot groei van de veestapel neemt toe als naast verlaging van de stikstof- en fosfaatexcretie ook mest wordt verwerkt tot mineralenconcentraten. De mestproductie van rundvee kan met 2% tot 19% toenemen bij een toename van het aandeel mineralenconcentraten tot 50% en die van varkens van 6% tot 45%. De verlaging van N-excretie leidt tot 3 tot 6% lagere emissies van ammoniak, lachgas en nitraat, maar deze reductie in emissies wordt weer teniet gedaan als de veestapel groter wordt.

Derogatie
In het scenario waarbij de derogatie is afgeschaft, neemt de mestplaatsingsruimte af, waardoor er meer varkensmest moet worden geëxporteerd. De behoefte aan export neemt toe van 37 naar 92 miljoen kilo stikstof of van 8 naar 20 miljoen kilo fosfaat. Hierdoor neemt het gebruik van stikstofkunstmest toe van 261 miljoen tot 297 miljoen kilo en die van fosfaatkunstmest zal van 7 naar 19 miljoen kilo gaan. Een hogere derogatie met mestscheiding leidt tot een lagere kunstmestgift en een lagere export van varkensmest. Dit geldt zowel voor stikstof als fosfaat. Er wordt dus meer van de in Nederland geproduceerde mest in Nederland toegepast. De emissies van ammoniak en lachgas en de nitraatuitspoeling zijn vergelijkbaar of iets hoger in de scenario's met een derogatie van 300 kilo stikstof per hectare met mestscheiding dan in het scenario met de huidige derogatie van 250 kilo stikstof per hectare.

Vergaande uitgangspunten
De onderzoekers benadrukken dat de studie slechts een verkenning betreft van potentiële effecten van grootschalige mestverwerking op emissies en ontwikkeling van de veestapel. Om effecten te laten zien zijn daarbij soms vergaande uitgangspunten gekozen, waarvan niet verwacht wordt dat deze op korte termijn gerealiseerd worden. Zij geven wel de grenzen aan waarbinnen potentiële effecten kunnen optreden. De effecten zijn daardoor waarschijnlijk kleiner dan in de studie is aangegeven.

Het rapport 'Verkenning grootschalige toepassing van mineralenconcentraten in Nederland' is te vinden op de website van Alterra.

bron: Alterra - Wageningen UR, 09/01/12

Wadden lijden onder 'tweede huizen'

2012-02-02T00:55:00.000-08:00

Wadden lijden onder 'tweede huizen': De Waddeneilanden lopen elk jaar veel inkomsten mis doordat vakantiehuisjes uit de verhuur zijn gehaald. Dat is de conclusie van adviesbureau Grontmij.

Zonnepanelen goedkoper dan stroom van energiebedrijven

2012-01-29T05:37:00.001-08:00

29 januari 2012 09:10

Stroom van zonnepanelen op de eigen woning is nu voordeliger dan stroom van energieleveranciers. De prijs van zonnepanelen is de afgelopen tien jaar tachtig procent gedaald. De prijs die consumenten voor elektriciteit betalen, stijgt juist.

Dit blijkt uit een analyse van de Nederlandse energiemarkt door Natuur & Milieu, vandaag gepresenteerd in het radioprogramma Vroege Vogels van de VARA. Natuur & Milieu organiseert in samenwerking met de ASN Bank de inkoopactie Zon Zoekt Dak voor iedereen die zonnepanelen wil, maar tot nu toe werd weerhouden door de prijs of praktische bezwaren. Door gezamenlijke inkoop kunnen mensen goedkoop en eenvoudig zonnepanelen aanschaffen.

BesparingDe prijs van zonnepanelen is de afgelopen tien jaar met tachtig procent gedaald. De prijs van een kilowattuur “eigen” zonnestroom bedraagt op het moment 21 cent, terwijl energieleveranciers nu al 25 cent rekenen. In 25 jaar kan een consument enkele duizenden euro’s besparen door zonnepanelen op zijn dak te leggen. ‘De keuze is: spek je je eigen portemonnee of die van je energieleverancier?’ aldus Ron Wit van Natuur & Milieu.

Interesse is grootDe interesse van Nederlandse consumenten in zonnepanelen is groot: negen van de tien Nederlanders willen meer zonnepanelen in Nederland en de helft wil graag panelen op het eigen dak (bron: onderzoek Motivaction, in opdracht van Natuur & Milieu). Consumenten willen hiermee een bijdrage leveren aan een beter milieu, geld besparen of minder afhankelijk zijn van andere landen of energiebedrijven.
Hoewel veel consumenten bereid zijn zonnepanelen aan te schaffen, doen zij dat niet vanwege aanschafkosten en het gedoe dat bij aanschaf en installatie komt kijken. Nederland heeft dan ook erg weinig zonnepanelen: uit de analyseblijkt dat ons land op de elfde plaats van totaal dertien onderzochte landen staat.

Gemak voor consumentDe inkoopactie Zon Zoekt Dak is een antwoord op de bezwaren van de consument. Met één druk op de knop kunnen mensen zonnepanelen reserveren en wordt alles voor hen geregeld. Natuur & Milieu heeft in samenwerking met de ASN Bank de vele aanbieders in Nederland vergeleken. Na een beoordeling op basis van service, kwaliteit, duurzaamheid, ervaring en een biedingsronde is één leverancier (Solar Living) geselecteerd. Via www.zonzoektdak.nl kunnen geïnteresseerden (vrijblijvend) tot en met 16 maart een pakket reserveren; de leverancier regelt daarna de rest.

SamenwerkingDe ASN Bank heeft in 2010 onderzoek gedaan naar wat consumenten verwachten van de bank van de toekomst. Daar kwamen verschillende thema’s uit naar voren, waaronder duurzame energie. De ASN Bank heeft bij al deze thema’s partnerschappen gesloten met maatschappelijke organisaties, waaronder Natuur & Milieu. De bank stelt uit eigen middelen geld beschikbaar aan de projecten uit deze partnerschappen.

Bron: Natuur & Milieu

Europese Kaderrichtlijn Water

2012-01-26T09:12:00.000-08:00

In de Europese Kaderrichtlijn Water is het beleid voor de beoordeling van de kwaliteit van het oppervlakte- en grondwater in Europa vastgelegd. In 2015 moet de kwaliteit op orde zijn.

Deelstroomgebieden
Status waterlichamen
Schema KRW

Doel

De Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) richt zich op de bescherming van water in alle wateren en stelt zich ten doel dat alle Europese wateren in het jaar 2015 een 'goede toestand' hebben bereikt en dat er binnen heel Europa duurzaam wordt omgegaan met water. Deze termijn kan worden verlengd met maximaal twee periodes van zes jaar. De uiterste datum komt daarmee op 2027.
De bescherming van alle wateren heeft zowel betrekking op rivieren, meren, kustwateren als op grondwateren. De beoordeling van de Nederlandse waterlichamen staat in:

Kwaliteit oppervlaktewater, 2009

Schema beoordeling

De beoordeling van de KRW is opgebouwd uit een groot aantal beoordelingen van stoffen of het voorkomen van soorten. Het 'Eindoordeel' van de KRW is gebaseerd op de 'Chemische Toestand' en de 'Ecologische Toestand'. De 'Ecologische Toestand is opgebouwd uit de beoordeling 'Biologie totaal', 'Algemene Fysisch-chemische parameters' en de 'Overig relevante verontreinigende stoffen'. Dit laatste kwaliteitselement bevat de stoffen die per waterlichaam zijn vastgesteld. De 'Chemische Toestand 'is gebaseerd op de 33 Europese prioritaire stoffen. De beoordeling 'Hydromorfologie totaal' is nog niet uitgewerkt voor de Nederlandse wateren.

Organisatie

Op 22 december 2000 is de Kaderrichtlijn Water van kracht geworden.
Binnen elk stroomgebieddistrict werken provincies, gemeenten, waterschappen en Rijkswaterstaat samen aan het doel van de KRW. De Kaderrichtlijn stelt de grensoverschrijdende samenwerking tussen landen en tussen alle betrokken partijen op het gebied van water verplicht.
Nederland is ingedeeld in vier stroomgebieddistricten: Maas, Rijn, Schelde, Eems. Binnen het stroomgebied Rijn zijn er vier deelstroomgebieden: Rijn-Noord, Rijn-Oost, Rijn-Midden en Rijn-West. Het deelstroomgebied Rijn-Oost bestaat ook uit 2 gebieden in Duitsland.

Monitoring

De KRW legt rapportage-verplichtingen op aan de lidstaten van de EU. Onder deze rapportage valt ook een beschrijving van de toestand en monitoring van de trends om de algemene toestand van het (deel)stroomgebied te beoordelen en de veranderingen hierin te kunnen signaleren
Voor de monitoring wordt onderscheid gemaakt in toestand en trend monitoring, operationele monitoring en monitoring voor nader onderzoek. De toestand- en trendmonitoring is voor een globale beoordeling van waterlichamen en een lange termijn trend. De metingen betreffen prioritaire stoffen, de algemene fysisch-chemische kwaliteit, ecologie (fytoplankton, fytobenthos, macrofyten, macrofauna en vissen) en hydromorfologie. De operationele monitoring is bedoeld voor het volgen van de toestand van waterlichamen die niet op orde zijn. Hierbij hoeven niet alle parameters gemeten te worden. In Nederland betreft het 56 tot 143 meetlocaties voor toestand- en trendmonitoring en 190 tot 438 meetlocaties voor operationele monitoring. Het aantal meetlocaties is afhankelijk van de gekozen parameters.

Typering wateren

Bij de rapportage worden drie typen wateren onderscheiden op basis van de inrichting: natuurlijke, sterk veranderde en kunstmatige waterlichamen. Voor Nederland zijn met uitzondering van de Waddenzee vooral de laatste twee typen van belang. Alleen enkele beken, kleine rivieren en het Naardermeer zijn aangewezen als natuurlijk water, de overige waterlichamen zijn aangewezen als sterk veranderd. De natuurlijke wateren hebben een oorspronkelijke natuurlijke inrichting zoals een meanderende beek. Bij sterk veranderde wateren is deze inrichting veranderd, bijvoorbeeld in een recht getrokken beeld. Voor de natuurlijke wateren is een natuurlijke referentie opgesteld. Voor de sterk veranderde wateren is een lager doel vastgesteld, het zogenaamde goede ecologisch potentieel (GEP). De kanalen en sloten zijn kunstmatig gegraven wateren. Hiervoor is geen natuurlijke referentie opgesteld, maar een maximaal ecologisch potentieel (MEP).

Referenties

Europees Parlement (2000). Kaderrichtlijn Water. Richtlijn 2000/60/EG van het Europese Parlement en de Raad tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid. Brussel.
Van Splunder, I., T.A.H.M. Pelsma en A. Bak (red.) (2006). Richtlijnen Monitoring Oppervlaktewater Europese Kaderrichtlijn Water. Versie 1.3. Landelijk Bestuurlijk Overleg Water (LBOW).
MNP (2008) Kwaliteit voor later. Ex Ante evaluatie Kaderrichtlijn Water, Milieu- en Natuurplanbureau, Bilthoven.
STOWA (2007). Referenties en maatlatten voor natuurlijke watertypen voor de Kaderrichtlijn Water. Rapport Stowa 2007-32, RWS-Waterdienst 2007-018. Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer, Utrecht.
STOWA (2007). Omschrijving MEP en maatlatten voor sloten en kanalen voor de Kaderrichtlijn Water. Rapport Stowa 2007-32b, RWS-Waterdienst 2007-019. Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer, Utrecht
Min. V&W (2009). Stroomgebied beheerplan Eems 2009-2015. Ministerie van Verkeer en Waterstaat.
Min. V&W (2009). Stroomgebied beheerplan Maas 2009-2015. Ministerie van Verkeer en Waterstaat.
Min. V&W (2009). Stroomgebied beheerplan Rijndelta 2009-2015. Ministerie van Verkeer en Waterstaat.
Min. V&W (2009). Stroomgebied beheerplan Schelde 2009-2015. Ministerie van Verkeer en Waterstaat.

Relevante informatie

Referentie van deze webpagina: CBS, PBL, Wageningen UR (2012). Europese Kaderrichtlijn Water(indicator 1412, versie 03, 18 januari 2012). www.compendiumvoordeleefomgeving.nl. CBS, Den Haag; Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag/Bilthoven en Wageningen UR, Wageningen.

Nieuwe coalities essentieel voor toekomst natuur en landschap

2012-01-26T01:57:00.000-08:00

Nieuwe coalities essentieel voor toekomst natuur en landschap

Nieuwsbericht | 24-01-2012

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) overhandigt op 26 januari 2012 de scenariostudie Natuurverkenning 2010-2040: visies op de ontwikkeling van natuur en landschap aan staatssecretaris Bleker van EL&I tijdens een symposium over dit onderwerp. De Natuurverkenning maakt zichtbaar dat partijen in de samenleving heel verschillende motieven hebben om zich met natuur bezig te houden. Deze uiteenlopende drijfveren moeten worden gerespecteerd om tot een vernieuwend en breed gedragen natuurbeleid te komen. Het opent bovendien nieuwe perspectieven voor vitale coalities tussen natuur en andere sectoren als bouw, zorg en water.

De Natuurverkenning verschijnt in een turbulente tijd waarin natuur en landschap sterk gepolitiseerd zijn. Met de verkenning wil het PBL een bijdrage leveren aan het structureren van het debat over de vernieuwing van het langetermijnbeleid en een impuls geven aan de politieke afwegingen. Nieuw is het gebruik van normatieve toekomstscenario’s als hulpmiddel om de achterliggende drijfveren voor natuurbeleid te verhelderen.

Keuzes van nu hebben grote gevolgen voor later

Vier scenario’s laten zien dat Nederland er heel verschillend kan uitzien in 2040, afhankelijk van het beleid dat nu wordt gevoerd. Een van die toekomstbeelden (‘vitale natuur’), toont hoe Nederland eruit kan zien als het beleid zich richt op het behoud en herstel van internationaal belangrijke biodiversiteit. De tweede (‘beleefbare natuur’) als het zich concentreert op het ontwikkelen van recreatiegroen, vooral in de buurt van grote steden. Het derde scenario (‘functionele natuur’) laat zien wat de gevolgen kunnen zijn als we de diensten die de natuur levert duurzamer gebruiken. Tot slot toont het laatste toekomstbeeld (‘inpasbare natuur’) de gevolgen van het versterken van de economische lusten van natuur en de vermindering van lasten van wet- en regelgeving. In de praktijk zullen combinaties van deze scenario’s voorkomen, waarbij Nederland tenminste zal moeten voldoen aan haar internationale verplichtingen.

Nieuwe coalities voor natuur

Het denken in meerdere toekomstbeelden opent de weg naar nieuwe coalities van de natuursector met andere sectoren, zoals met de bouwsector of watersector. Kansen liggen er ook voor het vernieuwen van bestaande coalities, zoals met de recreatiesector en landbouwsector. De overheid kan de vorming van dergelijke coalities stimuleren. Provincies, waterschappen en (samenwerkingsverbanden van) gemeenten zijn hierbij belangrijk. Tot slot kan de overheid het natuurbeleid beter laten aansluiten op maatschappelijke initiatieven.

De Rijksoverheid heeft in het bijzonder een rol bij opgaven die op bovenregionale schaal ruimtelijk beleid of waterbeleid nodig maken. Dat geldt bijvoorbeeld voor het waterveiligheidsbeleid, vernatting van laagveengebieden voor het vastleggen van CO2 en het reguleren van functies op zee.

De Natuurverkenning is een wettelijk product van het PBL en verschijnt elke vier jaar. De Natuurverkenning 2010-2040 is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met Wageningen UR.

Meer informatie:

Interview met directeur PBL Maarten Hajer bij BNR Nieuwsradio
Interview met Maarten Hajer in Trouw, 26 januari 2012
Interview met Maarten Hajer bij Casa Luna (26 januari 2012 - 00:02 uur)

Televisie verovert het landschap: de opmars van het digitale billboard

2012-01-21T23:51:00.000-08:00

Nu televisies in de huiskamer niet nog groter kunnen worden, duikt de breedbeeldtelevisie op in het landschap. Digitale reclameborden zijn een buitenkans voor adverteerders en reclameverkopers. De LED-schermen tonen geanimeerde advertenties die geen enkele consument kan negeren, wegzappen of uitschakelen. Digitale billboards hebben schermafmetingen tot 100 vierkante meter, soms meer. Het energieverbruik is even spectaculair, ondanks (of dankzij?) het gebruik van energie-efficiënte technologie.

De paradox van energie-efficiëntie stelt dat de komst van een energie-efficiënte technologie meestal niet tot minder energieverbruik leidt. Dat komt omdat zuiniger technologie dikwijls nieuwe mogelijkheden of toepassingen met zich meebrengt, die het energieverbruik opnieuw verhogen. De televisie is daarvan een goed voorbeeld. Hoewel een LCD-televisie per vierkante centimeter schermoppervlak zuiniger is dan een klassieke beeldbuis, bracht de komst van de technologie geen zuiniger televisietoestellen met zich mee. De vooruitgang in energie-efficiëntie werd in de plaats daarvan omgezet in steeds grotere beeldschermen.

Die trend heeft intussen zijn grenzen bereikt. Televisieschermen kunnen niet tot in het oneindige groter worden, want ze moeten ook nog in de huiskamer passen. Ondertussen gaat de vooruitgang op het vlak van energie-efficiëntie verder. Het valt dus te verwachten dat het verschil in verbruik tussen een flat screen televisie en een klassieke beeldbuis wordt uitgevlakt. Maar de paradox van energie-efficiëntie laat zich zo gauw niet kisten. Zuiniger technologie kan (uiteindelijk) tot energiebesparing leiden in een bepaalde productcategorie, maar vervolgens een geheel nieuwe productcategorie doen ontstaan. Digitale televisie is daar opnieuw een schoolvoorbeeld van.

Lees het hele artikel in Lowtech magazine

Begraafplaats ook toeristisch interessant

2012-01-19T00:09:00.000-08:00

Restauratie maakt kerkhoven aantrekkelijk voor de toerist. Informatieborden, site, wandelroutes en lesbrief moeten besef van cultuur-historische waarde versterken.

Kerkhoven zijn geen saaie 'dodenakkers', ze vertellen juist spannende verhalen. Over mensen die er liggen. Over de tijd en omstandigheden waarin ze ontstonden. Of over onze veranderende omgang met de dood en de doden.

Een bijzonder project van de Stichting Ribo (Scholing, Restauratie en Innovatie in de bouw in Overijssel) moet het besef voor de cultuur-historische waarde van kerkhoven versterken.

"Nederlanders struinen in het buitenland regelmatig over begraafplaatsen. Op zoek naar bijzondere mensen of bijzondere graven. Of gewoon voor de rust. Maar het bewustzijn dat wij met onze eigen kerkhoven ook iets bijzonders bezitten, is er nauwelijks", zegt Martin Bellers van het Ribo.

Restauratievak
Ribo laat tien begraafplaatsen in Overijssel opknappen, waarvan zes in Twente. Voor die klus hebben Overijssel, Europa en enkele gemeenten in totaal 570.000 euro beschikbaar gesteld. Momenteel rondt het Tubbergse bedrijf Woertman het werk aan de Algemene Begraafplaats Vriezenveen af. Eind dit jaar moeten alle kerkhoven klaar zijn.

Het project is, zoals bij alle Ribo-activiteiten, bedoeld om kennis van het restauratievak te versterken. In dit geval het restaureren van graven. "Het bijzondere is echter dat aan dit project daarnaast ook een duidelijke toeristische en educatieve kant is gekoppeld. Dat is ook de reden dat we zo veel subsidie hebben gekregen."

Informatieborden
Het is de bedoeling dat bij de kerkhoven informatieborden komen met de belangrijkste bijzonderheden. De borden verwijzen naar een internetsite waarop vervolgens veel meer informatie is te vinden. Die informatie is per mobiel oproepbaar. Voor scholen worden lesbrieven ontwikkeld met vragen voor excursies. Ook komen er wandelroutes over de kerkhoven. Fiets- en autoroutes moeten de kerkhoven met elkaar verbinden.

Volgens Bellers gaat het bij het project om een voor Nederland unieke proef. De hoop bestaat, dat het uitgroeit tot een landelijk toeristisch netwerk waarbij veel meer kerkhoven 'aanhaken'.

Golfterreinen, 1989 - 2009

2012-01-11T12:35:00.000-08:00

Het aantal golfterreinen in Nederland is toegenomen van 83 in 1989 naar 240 in 2009. De totale oppervlakte bedraagt ruim 9 duizend hectare in 2009. De toename vond vooral plaats in de provincies Gelderland, Zuid-Holland, Noord-Holland en Noord-Brabant.

oppervlakte
locatie en omvang

Bijna drie keer zo veel golfterreinen sinds 1989

In 1989 waren er 83 golfterreinen in Nederland. In 2009 telde Nederland 240 golfterreinen, verspreid over het hele land en met concentraties in de verstedelijkte gebieden van de Randstad en Noord-Brabant. De oppervlakte nam in de periode 1989-2009 toe met 238% tot ruim 9 duizend hectare. Het grootste golfterrein ligt bij Zeijerveen (nabij Assen), met een oppervlakte van 165 hectare. Het kleinste terrein is te vinden in Maastricht en heeft een oppervlakte van 1 hectare.

Aantal golfterreinen met 9% toegenomen sinds 2006

Tussen 2006 en 2009 zijn er 30 terreinen bij gekomen, met name in Gelderland, Zuid-Holland, Noord-Holland en Noord-Brabant. De totale oppervlakte is gestegen met 9%. De gemiddelde oppervlakte per golfterrein is sinds 2006 iets gedaald tot bijna 39 hectare per golfterrein. Flevoland heeft gemiddeld het grootste oppervlak golfterrein per inwoner beschikbaar. Groningen, Zuid-Holland en Overijssel hebben gemiddeld de kleinste oppervlakte beschikbaar per inwoner. Provincie Groningen heeft het laagste aantal golfterreinen (5 stuks) en Groningen heeft met 192 hectare ook het kleinste areaal aan golfterreinen van Nederland. De gemiddeld grootste terreinen liggen in de provincie Flevoland met een gemiddelde oppervlakte van 76 hectare.

De meeste golfterreinen liggen in de provincie Noord-Brabant (41) maar het grootste totale areaal aan golfterrein heeft sinds 2009 de provincie Noord-Holland met in totaal 34 terreinen op 1,5 duizend hectare. Gemiddeld gezien ligt de omvang van de golfterreinen in Noord-Brabant beneden het Nederlands gemiddelde van bijna 39 hectare, samen met die in de provincies Zuid-Holland, Groningen, Drenthe en Overijssel.

Lees het originele artikel : http://www.compendiumvoordeleefomgeving.nl/indicatoren/nl2078-Ruimtegebruik-golfterreinen.html?i=34-169&source=rss

Nederlanders verdeeld over balans tussen natuurbelang en economisch belang

2012-01-06T05:58:00.001-08:00

Nederlanders zijn verdeeld over de balans tussen natuurbelang en economisch belang: 34% vindt dat natuurbelangen te vaak voorrang krijgen boven economische belangen, eveneens 34% vindt dat niet en 32% is neutraal. Vooral aanhangers van VVD, CDA en PVV vinden dat natuurbelangen te zwaar wegen. Een meerderheid hecht aan het beschermen van oude polders tegen bebouwing. Dat blijkt uit het vierde kwartaalbericht van 2011 over het Continu Onderzoek Burgerperspectieven (COB) van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP).

Het COB wordt sinds 2008 elke drie maanden uitgevoerd met een enquête, aangevuld met focusgroepen. De gegevens zijn verzameld tussen 4 oktober en 2 november. De tevredenheid met de economie daalt van 69 naar 64%. De economische situatie wordt vaker genoemd als nationaal probleem en zorgelijk punt voor de toekomst.

Natuurbeheer
Minder doen aan natuurbeheer wegens geldgebrek is voor de meeste Nederlanders geen optie. Ze kiezen ofwel voor meer inzet van vrijwilligers die behalve goedkoop ook goed gemotiveerd zouden zijn, ofwel voor meer mogelijkheden voor ondernemerschap in of rond natuurgebieden. Dat laatste meestal wel met uitzondering van (recreatie-) woningbouw.

Groen in buurt leidt tot woongenot, leegstaande kantoren tot ergernis
Ruimtelijke ordening en milieu zijn verre van top of mind. Eenmaal aan de praat over concrete zaken als wonen, verkeer en vervoer, parken, landschap en natuur realiseert men zich echter dat de fysieke omgeving van groot belang is voor het dagelijks leven. De betrokkenheid is – vooral bij lager opgeleiden – het grootst bij de directe leefomgeving. Daarin zijn sociale kenmerken, vooral de bevolkingssamenstelling in de wijk en sociale omgang, het belangrijkst. Van de fysieke kenmerken wordt groen in de (stedelijke) woonomgeving belangrijk gevonden, vooral gebruiksgroen. Een collectieve ergernis betreft de leegstand van kantoren.

Burgers willen niet bouwen in polders uit gevoel van nostalgie
Minder natuurbeheer wegens geldgebrek is voor de meeste Nederlanders geen optie. Ze kiezen ofwel voor meer inzet van vrijwilligers die behalve goedkoop ook gemotiveerd zouden zijn, ofwel voor meer ondernemerschap in of rond natuurgebieden. Dat laatste meestal wel met uitzondering van (recreatie-)woningbouw. Een meerderheid hecht aan het beschermen van oude polders tegen bebouwing (75% tegenover 16% die meer woningbouw wil toelaten), vanwege nostalgie en de associatie met de Nederlandse identiteit.

Zie voor meer informatie het rapport Burgerperspectieven 2011|4 - Kwartaalbericht van het Continu Onderzoek Burgerperspectieven op de site van het SCP.

bron: SCP, 05/01/12

nieuws Antwerpen - Politie ontdekt grote hoeveelheid illegaal vuurwerk in Baarle-Hertog - Gva.be

2012-01-02T02:04:00.000-08:00

nieuws Antwerpen - Politie ontdekt grote hoeveelheid illegaal vuurwerk in Baarle-Hertog - Gva.be

De politie heeft afgelopen weekend 250 kilogram vuurwerk in beslag genomen in Baarle-Hertog.

De speurders van de politie en de federale overheidsdienst springstoffen vielen de winkel in de Kapelstraat zaterdagochtend 31 december rond 10.30u binnen. Dat gebeurde na voorbereidend onderzoek waaruit aanwijzingen naar voor kwamen dat de handelaar zich niet aan zijn milieuvergunning hield. Het vuurwerk moet normaal in een speciale bunker worden bewaard, maar de dozen en vuurpijlen zaten op alle mogelijke plaatsen in het pand opgeslagen. Het kostte de controleurs verscheidene uren om alles buiten te halen.

Het ging om 250 kilogram pyrotechnisch sas wat neerkomt op een brutogewicht van ongeveer 1,2 ton.

Dovo, de ontmijningsdienst van het leger, voerde het in beslag genomen vuurwerk af. Bij het verlaten van de site botste het militaire voertuig per ongeluk tegen een auto aan, maar dat bleef beperkt tot wat blikschade.

De Turnhoutse politie heeft in de laatste weken van het jaar verscheidene controles op de vuurwerkhandels uitgevoerd, maar de vangst van zaterdag was de enige grote overtreding die deze eindejaarsperiode in de eigen zone vastgesteld kon worden.

Foto Mia Uydens

Toon Verheijen

Vooral nieuwbouw op vrijgekomen landbouwgrond

2012-01-02T01:18:00.000-08:00

Vooral nieuwbouw op vrijgekomen landbouwgrond:

RIJSWIJK – Meer dan 80 procent van de 85.000 hectare landbouwgrond die tussen 1996 en 2008 vrijkwam, werd gebruikt voor de bouw van woonwijken, bedrijventerreinen of verkeersknooppunten. Dat meldt dagblad Trouw maandag.

De krant heeft het Landbouw Economisch Instituut (LEI) onderzoek laten uitvoeren.

Het LEI analyseerde cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en concludeerde dat er slechts 7000 hectare landbouwgrond in natuur werd omgezet. 8000 hectare is gebruikt als waterberging.

De conclusies van het LEI staan haaks op die van staatssecretaris Henk Bleker (Landbouw), die juist stelt dat natuurorganisaties vruchtbare grond van boeren inpikken.

Brabants college wil de reconstructie- en gebiedsplannen intrekken

2011-12-30T06:16:00.001-08:00

Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant willen de reconstructie- en gebiedsplannen voor de provincie intrekken. Een ontwerpbesluit waarmee dat wordt geregeld ligt sinds 22 december ter inzage tot en met 1 februari 2012 en is te vinden op de website van de provincie. Het ontwerpbesluit staat geagendeerd voor de vergadering van Provinciale Staten van 2 maart.

De aanleiding voor het ontwerp is het feit dat de provinciale belangen met betrekking tot de beleidsvelden uit de vigerende reconstructie- en gebiedsplannen in nadien vastgestelde provinciale plannen en verordeningen voldoende zijn gewaarborgd en dientengevolge de reconstructie- en gebiedsplannen kunnen worden ingetrokken.

Het ontwerpbesluit heeft betrekking op de reconstructieplannen delen A en B Beerze Reusel, Baronie, Boven-Dommel, Maas en Meierij, Meierij, De Peel en Peel en Maas, de gebiedsplannen Brabantse Delta en Wijde Biesbosch en de herziene reconstructieplannen Beerze Reusel, Baronie, Boven-Dommel, Maas en Meierij, Meierij, De Peel en Peel en Maas.

Het Statenvoorstel en ontwerpbesluit intrekking gebieds-en reconstructieplannen is te vinden op de website van de provincie Noord-Brabant.

bron: Provincie Noord-Brabant, 22/12/11

Wetenschapper waarschuwt voor gezondheidseffecten Roundup op vee

2011-12-28T10:15:00.001-08:00

Het aantal spontane abortussen en geboorteafwijkingen in de Amerikaanse veehouderij neemt toe. Zorgwekkende gevolgen van het gebruik van Roundup, meent professor Don Huber. De werkzame stof in het middel, glyfosaat, heeft een dusdanige impact dat hij bepleit het gebruik ervan zo snel mogelijk aan banden te leggen.

Het onkruidbestrijdingsmiddel Roundup van Monsanto werd in 1974 gelanceerd. Het middel werd zo populair dat in 1996 genetisch gemanipuleerde gewassen werden geïntroduceerd die tegen het verdelgingsmiddel bestand zijn. Sinds de toelating van ggo-gewassen zit de teelt ervan in de lift.

Bodemleven verstoord
Dr. Don Huber, emeritus professor in plantenziektenkunde aan Purdue University in West Lafayette, Indiana in de Verenigde Staten, stelt dat glyfosaat een enorme impact op de gezondheid van bodem, gewas, dier en mens heeft. "Glyfosaat verstoort het bodemleven, waardoor afbraakprocessen, humusvorming en koolstofopslag worden onderbroken en het vochthoudend vermogen van de grond steeds verder achteruit gaat", weet Huber. "Glyfosaat stimuleert de ontwikkeling van schimmels en maakt gewassen gevoelig voor meer dan 40 plantenziekten, waardoor de gewassen giftig worden."

Nieuwe ziekten
Huber waarschuwt dat er ziekten veroorzaakt door nieuwe organismen zijn ontdekt in ggo-mais, soja en in dieren die hiermee zijn gevoerd. "In de zieke ggo-gewassen is een nieuw soort organisme aangetroffen, een schimmel ter grootte van een virus. De gewassen gaan hierdoor van de ene op de andere dag dood door verwelking", vertelt Huber. Hij is ervan overtuigd dat het nieuwe organisme is toe te schrijven aan glyfosaat.

De wetenschapper laat weten dat het geheimzinnige organiskme ook is gevonden bij runderen en varkens waarbij spontane abortussen voorkwamen. "Dieren eten de gewassen die met glyfosaat zijn behandeld. Ondanks de lage pH van het maagzuur, blijkt het toch de darmflora negatief te beïnvloeden, wat leidt tot meer gebreksziekten en het verouderen van weefsel."

Onderzoek toont aan dat er een verband is tussen glyfosaat en diverse problemen, zoals onvruchtbaarheid, ontane abortussen en geboorte afwijkingengen bij vee. "Het aantal spontane abortussen in de Amerikaanse veehouderij, waar diervoeders bijna volledig bestaan uit ggo-gewassen, neemt jaarlijks toe."

Volksgezondheid
Glyfosaat dat in de voedselketen terechtkomt door ophoping in bodem, gewas en dier, kan ook grote gevolgen hebben voor de volksgezondheid. Het verband tussen glyfosaat en het toenemende aantal ziektes, wordt steeds duidelijker, ervaart Huber. "Elk jaar worden de glyfosaatresidu-effecten beter zichtbaar." Uit onderzoek blijkt dat hersenaandoeningen zoals de ziekte van Alzheimer, Parkinson, diabetes en obesitas deels zijn te herleiden tot het gebruik van Roundup. Gebrek aan essentiële elementen zoals calcium, ijzer, mangaan, zink, koper en magnesium kunnen direct vitale functies remmen en ziekte veroorzaken, stelt de hoogleraar.

bron: Molenaar, 16/12/11

Kringloop meststoffen wereldwijd steeds meer uit balans

2011-12-28T02:49:00.000-08:00

Naar verwachting neemt in de komende vijftig jaar wereldwijd het overschot aan meststoffen sterk toe, niet alleen in de geïndustrialiseerde landen en Azië, maar ook in Afrika en Zuid-Amerika. Dit komt vooral door een toename van de veeteelt. Hierdoor komen steeds grotere hoeveelheden voedingsstoffen (nutriënten) via de mest in de bodem en oppervlaktewater terecht. Teveel nutriënten zijn een belasting voor het milieu doordat ze de ecosystemen verstoren en de biodiversiteit aantasten.

Links

Dit blijkt uit een studie die onderzoekers van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) hebben gepubliceerd in een speciale uitgave van het toonaangevende tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America (PNAS) over duurzaamheid van mondiale veeteelt. Nutriënten zijn plantenvoedingsstoffen. In de PBL-studie is gekeken naar de twee meest essentiële elementen stikstof (N) en fosfor (P).

Broeikaseffect, verzuring en vermesting

Nutriënten worden in de landbouw op grote schaal toegediend als kunstmest. In de veeteelt worden daarnaast grote hoeveelheden nutriënten in dierlijke mest geproduceerd. Een deel daarvan komt terecht in weilanden. Het restant wordt opgevangen in stallen om te worden verspreid in akkerland. Nutriëntenoverschotten zijn een belasting voor het milieu. Stikstofoverschotten vinden hun weg naar het milieu door emissies van gassen en door uitspoeling van nitraat. De stikstofemissies dragen bij aan het broeikaseffect, verzuring en vermesting. Nitraat veroorzaakt grondwaterverontreiniging en eutrofiëring (vermesting) van oppervlaktewater. Een groot deel van de fosforoverschotten hoopt zich op in de bodem, of spoelt af en draagt bij aan eutrofiëring en verlies van biodiversiteit. Eutrofiëring heeft op veel plaatsen op aarde geleid tot het ontstaan van steeds meer en steeds grotere gebieden met zuurstofloosheid in kustzeeën.

Overschotten en tekorten

Uit de studie blijkt dat in de 20^ste eeuw gedurende lange tijd in de landbouw het verschil tussen de nutriëntenaanvoer en -afvoer klein was. In de tweede helft van de 20^ste eeuw is het gebruik van kunstmeststoffen echter zeer sterk toegenomen – waardoor de landbouw de belangrijkste oorzaak van verstoring in de nutriëntenkringlopen is geworden. Momenteel laat de landbouw in geïndustrialiseerde landen grote overschotten van stikstof zien, terwijl de gewasonttrekking van fosfor ongeveer gelijk is aan de toegediende kunstmest. In Azië, waar momenteel het grootste deel van het wereldkunstmestgebruik plaatsvindt, zijn grote overschotten van zowel stikstof als fosfor te zien. In Afrika en Zuid-Amerika zijn in veel landen juist tekorten, wat leidt tot uitputting van de bodem. Door de voedselvraag van een groeiende wereldbevolking en de toenemende consumptie van vlees zal in de komende decennia het nutriëntenoverschot sterk toenemen.

De studie verkent ook een aantal oplossingsrichtingen. Overschotten kunnen worden beperkt door intensivering van rundveehouderij, betere integratie van dierlijke mest in productiesystemen, en het afstemmen van de nutriëntengift in veevoer op de behoefte van de dieren. Deze varianten lossen het probleem echter niet volledig op. Nog grotere reducties kunnen in gebieden met intensieve rundveehouderij worden bereikt door rundvlees door kip of varkensvlees te vervangen.

Bibliografie
Auteur(s)	Lex Bouwman, Kees Klein Goldewijk, Klaas W. van der Hoek, Arthur H. W. Beusen, Detlef P. Van Vuuren, Jaap Willems, Mariana C. Rufinoe, Elke Stehfest
Publicatiedatum	06-06-2011
Publicatie	Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America (PNAS)

LTO: boeren kunnen beter aflossen dan investeren

2011-12-27T08:22:00.000-08:00

Terwijl Nederlandse boeren de afgelopen jaren fors geïnvesteerd hebben in groei en de discussie over megastallen rondwaardt, adviseert Albert Jan Maat, voorzitter van LTO Nederland, boeren niet meer te investeren maar hun leningen af te lossen. Onlangs kwam het Landbouweconomisch Instituut met cijfers waaruit bleek dat het gemiddelde inkomen per boerenarbeidsjaar 20.000 euro bedraagt. Van dat bedrag moet een boer eten, kleding kopen, de rente op zijn schulden betalen en zijn schulden, die niet zelden in de miljoenen lopen, aflossen.

Maat doet zijn uitspraken in de printeditie van Nieuwe Oogst. Het blad schrijft:

De dalende inkomens in de land- en tuinbouw zijn een voorbode van onzekere tijden. "Niemand weet hoe ingrijpend de husige crisis wordt en hoe lang die gaat duren. Nederlandse boeren en tuinders lenen relatief veel geld, meer dan boeren in de ons omringende landen. In onzekere tijden moeten ze eerder denken aan aflossen dan aan investeren. Want de dalende euro is goed voor de export, maar jaagt ook de inflatie omhoog. Het gevolg is meestal dat de rentestand toeneemt. Daar zijn Nederlandse boeren gevoelig voor."

Maat deed zijn uitspraken naar aanleiding van de analyses die het LEI onlangs publiceerde over de inkomens van Nederlandse boeren en tuinders in 2011.

De meest getroffen agri-ondernemers (tuinbouw, varkenshouders legkippen) schrijven rode cijfers. Het zijn tevens de boeren die de hoogste niveaux aan leningen hebben en nauwelijks onderpand. Als gevoeligheid voor de rentestand voor hen een probleem is, dan is hun onvermogen om op dit moment te kunnen aflossen dat nog meer. Niettemin adviseert het LEI dat boeren zelf een buffer moeten aanleggen om marktfluctuaties te kunnen opvangen.

Voor de Nederlandse boer en tuinder breken spannende tijden aan. In weliswaar nog financiële taal geeft de grootste boerenkoepel aan dat ze moeten bezuinigen terwijl de bodem allang uit de put blijkt gekrabt. Naast de boer zit de bank met het probleem. Die heeft immers toegestaan dat de bodem dieper leek te zitten dan het gat waar de boer thans voor staat.

Voor veel boerderijen geen toekomst

2011-12-27T02:31:00.001-08:00

Boerderij in Drieborg (Gr), de bewoners doen veel zelf en beperken zo de onderhoudslastenPauline Broekema / NOS

Toegevoegd: maandag 26 dec 2011, 17:11

Door verslaggever Pauline Broekema

Steeds meer karakteristieke en monumentale boerderijen zullen verdwijnen. Dat zegt Judith Toebast, boerderijdeskundige van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. Om hoeveel boerderijen het zal gaan, kan ze nog niet zeggen. Maar dat het in de honderden zo niet duizenden zal lopen is zeker.

Die stelling wordt ondersteund door de laatste cijfers van Alterra, het kennisinstituut van de Universiteit Wageningen, dat voorspelt dat in de nabije toekomst nog eens tussen de zeventien en negentienduizend boeren stoppen.

Onderhoudskosten

Het platteland zal om verschillende redenen leger worden. De onderhoudskosten die te hoog zijn, bedrijfssluitingen, maar ook de recessie en de leegloop van het platteland spelen daarbij een rol. Ook is het moeilijk een herbestemming voor een boerderij te vinden. "Op zeker moment", zegt Toebast, "raken de mogelijkheden uitgeput". Niet iedere boerderij kan een horecabedrijf, woonhuis, theater of conferentiecentrum worden.

"Vooral in gebieden ver van de randstad is het vinden van een nieuwe bestemming een probleem" aldus Toebast. En dan heeft ze het over delen van Zeeland, Noord-Brabant, Limburg, de kop van Noord-Holland en Groningen. Van leegstand is nu al sprake. Vooral de grote boerderijen in akkerbouwgebieden met enorme schuren blijken moeilijk te verkopen.

Illegaal

De Dienst Cultureel Erfgoed behandelt verzoeken om sloop, herbestemming of reconstructie van monumenten. Zoals kerken, molen en watertorens, woonhuizen en boerderijen. Het overgrote deel betreft boerderijen. Soms is sloop onvermijdelijk zegt Toebast. Omdat een pand in zo'n deplorabele staat verkeert dat niets anders rest dan neerhalen.

Het komt ook voor dat na het afwijzen van een sloop de zaak alsnog illegaal tegen de vlakte gaat. "Zoals laatst bij een leegstaande boerderij in Friesland. Die brandde af. Zomaar. En dat terwijl zelfs de elektriciteit was afgesloten. Of dan gaat bij zo'n pand in het weekend ineens de shovel er over heen."

Uitdaging

Toch ziet Toebast de huidige situatie ook als een uitdaging. "Er zullen keuzes gemaakt moeten worden. De gemeente heeft daarbij een leidende rol. Het is uitdagend." De Dienst gaf onlangs een gids uit, 'Een toekomst voor boerderij', waarin suggesties worden gedaan voor herbestemming en verbouwing van monumentale boerderijen.

Brabantbrede uitrol project handhaving in het buitengebied

2011-12-14T09:16:00.001-08:00

Waterschap Brabantse Delta werkt samen met de andere Brabantse waterschappen in een project rond handhaving in het buitengebied. Bij die Brabantbrede samenwerking zijn ook de provincie, gemeenten, politie, de Voedsel- en Warenautoriteit en de terreinbeheerders betrokken. Die samenwerking, die versnippering in de handhaving moet voorkomen, is onlangs gestart tijdens bijeenkomst in Boxtel.

De samenwerking in de handhaving in het buitengebied richt zich vooral op het dumpen van afval, wildcrossen, overtreding van stookverboden, illegale kap, hennepkwekerijen, illegaal uitrijden van mest, illegale lozingen, stroperij enzovoorts. Deze samenwerking vloeit voort uit het proefproject ‘Samen Sterk in het Buitengebied' dat door betrokken instanties afgelopen twee jaar in Zuidoost-Brabant is uitgevoerd.

Meldpunt Milieuklachtencentrale

De provincie en haar partners roepen ook de hulp in van recreanten en natuurliefhebbers. Alle gesignaleerde onrechtmatigheden kunnen worden doorgegeven aan een centraal meldpunt, de Milieuklachtencentrale (MKC) van de provincie Noord-Brabant.

Het MKC is hiervoor 24 uur per dag, 7 dagen per week bereikbaar op een speciaal voor dit project in het leven geroepen telefoonnummer: 0900 996 54 32.

Productierechten in de veehouderij: gevolgen van afschaffen in 2015 voor veehouderij en leefomgeving

2011-12-13T11:02:00.001-08:00

Aan het afschaffen van het stelsel van productierechten in 2015 zijn zowel voor- als nadelen verbonden. De veestapel kan mogelijk in omvang toenemen. Dit bemoeilijkt de uitvoering van het mestbeleid en kan nadelige effecten op milieu en natuur hebben. Een grotere veestapel leidt namelijk tot meer mest en daarmee worden de mestafzetkosten voor de veehouders hoger.

Voordelen van productiebegrenzing lijken groter dan de nadelen

Zowel het Nederlandse stelsel van productierechten voor het houden van varkens en pluimvee (de zogenaamde dierrechten) als het EU-stelsel voor melkquotering komt in 2015 te vervallen. Er zijn risico’s verbonden aan een veehouderij zonder een vorm van begrenzing op de omvang van de veestapel. De voordelen van een systeem van productiebegrenzing voor beheersing van deze risico’s (mestmarkt en milieu) lijken groter dan de ook aanwezige nadelen, zoals regeldruk en extra kosten voor de boeren.

Bij afschaffing van productiebegrenzing in 2015 is het mogelijk dat de veestapel en de fosfaatuitscheiding toenemen. Begrenzing van de veestapel is voor de Nederlandse overheid geen doel op zich, maar onderdeel van het mestbeleid om de milieubelasting vanwege bemesting te verminderen. Dit wordt sinds 2006 geregeld via een stelsel van gebruiksnormen voor stikstof en fosfaat in kunstmest en dierlijke mest. Deze normen worden de komende jaren aangescherpt waardoor de zogeheten fosfaatgebruiksruimte tussen 2010 en 2015 met circa 20 miljoen kilogram afneemt. Een aanscherping van de fosfaatgebruiksnormen in samenloop met groei van de veestapel zal de druk op de mestmarkt sterk verhogen, en daarmee ook de mestafzetkosten voor de veehouder. Dit verhoogt de fraudedruk en het risico op overtedingen van de mestwetgeving. Momenteel zijn de mestafzetkosten aanzienlijk hoger dan de kosten voor aankoop of lease van productierechten. Een sterke toename van de druk op de mestmarkt lijkt vooral de varkenshouderij te gaan treffen.

Een groei van de veestapel zal ook leiden tot verdere schaalvergroting en mogelijk nog sterkere regionale concentratie van de veehouderij waardoor de druk op de lokale leefomgeving toeneemt.

Het rapport 'Welke veestapel past in Nederland?' gaat verder in op de in de toekomst passende veestapel.

'Recht op natuur voor kinderen moet in wet verankerd worden'

2011-11-18T05:57:00.001-08:00

Kinderen moeten het recht krijgen om in de natuur te spelen. HKH prinses Irene van Lippe-Biesterfeld van de organisatie het NatuurCollege wil dit recht op het hoogste niveau laten verankeren. Haar doel is opname van het recht op natuur in het Kinderrechtenverdrag van de Verenigde Naties. Dat heeft de prinses op 17 november in Leiden gezegd tijdens een expertmeeting van de organisaties IUCN Nederland en Stand Up For Your Rights.

Prinses Irene stelde dat 70% van de kinderen in Nederland niet één keer per jaar in de vrije natuur komt. "Het kind heeft alle recht om natuur te beleven. Om in aanraking te kunnen zijn met die natuur. Buiten te spelen, een mentaal en fysiek evenwicht te krijgen voor het leven, en te weten dat zij deel zijn van die natuur." De prinses sprak via een videoboodschap op de bijeenkomst van deskundigen over de rechten van kinderen. Tijdens deze bijeenkomst bereikten nationale en internationale deskundigen overeenstemming over een ontwerptekst om kinderen het recht op natuur te geven. De tekst dient als basis om dit recht in het Kinderrechtenverdrag van de Verenigde Naties te krijgen.

Nooit eerder in de geschiedenis groeiden zo veel kinderen zo ver weg van de natuur op. Problemen zoals concentratiestoornissen, depressies en overgewicht hebben direct verband met een tekort aan natuur. Onderzoek van onder andere de Gezondheidsraad en Wageningen Universiteit tonen dat aan. Natuur zet kinderen aan tot meer bewegen, stimuleert de motorische ontwikkeling en verbetert hun concentratievermogen en sociale ontwikkeling. Kinderen die op jonge leeftijd ervaringen in de natuur opdoen, staan veel positiever tegen natuur en natuurbescherming.

Opname van het recht op natuurbeleving en een schoon milieu in het Kinderrechtenverdrag betekent dat natuur zich op hetzelfde niveau zal bevinden als andere kinderrechten, zoals het recht op onderwijs en het recht op spelen. Op initiatief van natuurorganisaties IUCN NL, het NatuurCollege en de vereniging voor natuur- en milieueducatie IVN riepen 30 groene en maatschappelijke organisaties het kabinet vorig jaar op zich hiervoor sterk te maken.

bron: IUCN Nederland, 17/11/11

WINKELRUIMTE GROEIT HARDER DAN BEVOLKING

2011-11-09T23:33:00.000-08:00

Het winkelvloeroppervlak in Nederland groeit harder dan de bevolking en overtreft ook de stijging van de consumentenbestedingen in de detailhandel. Bovendien winkelen steeds meer consumenten via het internet. Als het vloeroppervlak blijft toenemen, gaan de inkomsten per vierkante meter steeds verder omlaag. Met meer leegstand tot gevolg.

Studie

Dit concludeert het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in de studie, 'Detailhandel en beleid: een continue wisselwerking'.

Zeven keer zo groot

Schaalvergroting is en blijft de belangrijkste ruimtelijke trend in de detailhandel. In de afgelopen tien jaar steeg het aantal vierkante meters vloeroppervlak per winkel nog harder dan in de vier decennia daarvoor. De gemiddelde winkel is nu ruim zeven keer zo groot als in de jaren 60 van de vorige eeuw. Het aantal winkels daarentegen is sinds 2003 licht gedaald en het marktaandeel webwinkels explosief gestegen.

Verzadiging

Deze ontwikkeling is weinig duurzaam en zal op den duur leiden tot overbewinkeling en verzadiging, waarschuwt het planbureau. Onderzoeker David Evers ziet dat de reactie van winkeliers op teruglopende inkomsten is: nog meer vierkante meters. Uiteindelijk leiden de problemen van de winkeliers tot leegstand en een vicieuze cirkel: Het winkelgebied wordt minder aantrekkelijk, meer winkeliers raken in problemen, met meer leegstand tot gevolg. ‘Het is een grote opgave voor gemeenten om hier iets tegen te doen’, zegt Evers.

Meubelboulevards

Een ander punt van zorg is de zieltogende meubelboulevards. Hoewel het rijk in 2004 na dertig jaar het restrictieve ruimtelijke beleid voor de detailhandel leek los te laten, zetten lagere overheden dit beleid voor een belangrijk deel voort. Detailhandel kreeg en krijgt buiten de stads- en winkelcentra nauwelijks ruimte. Evers: ‘Wij kennen hier niet, zoals in het buitenland, de shopping malls en hypermarchés aan de rand van de stad.’

Branchebeperking

Gemeenten wilden de detailhandel in de centra beschermen, verklaart hij. ‘Maar in plaats van kritisch te kijken of het echt nodig was om ondernemers toe te laten aan de randen van de stad, gebruikten gemeenten massaal het middel van de branchebeperking. Zo is het fenomeen meubelboulevard ontstaan en ontstaat nu ook in die branche een overschot.’

Verschuiving probleem

De oplossing die nu vaak wordt gezocht – plaats er dan maar een grote supermarkt bij – verschuift het probleem naar andere branches, vreest Evers. ‘Want wat als iedereen dat doet? Dan krijg je een overvloed aan supermarkten.’

Afspraken maken

Gemeenten en provincies zullen voor de toekomst beter afspraken moeten maken, in plaats van elkaar te beconcurreren, luidt zijn advies.

Staat van zoonosen 2010

2011-11-04T12:53:00.000-07:00

Staat van zoonosen 2010: Report 330291007 - in Dutch - [ State of zoonotic diseases 2010 ] - 62 p - 2011

Insectenvlees: een alternatief voor vegetarisme?

2011-10-29T12:04:00.000-07:00

Insectenvlees: een alternatief voor vegetarisme?: De consumptie van vlees krijgt steeds meer kritiek vanuit ecologische hoek. Een mogelijk antwoord daarop is de kweek van insectenvlees, die een stuk milieuvriendelijker belooft te zijn dan de industriële kweek van varkens, koeien of kippen. Hoewel insecten door miljoenen mensen als een lekkernij worden beschouwd, met name in veel tropische landen, zijn ze bij ons in de keuken taboe. Maar insectenvlees zou ook onherkenbaar kunnen worden gemaakt of in grote getale gekweekt kunnen worden als veevoeder voor kippen, varkens, koeien en vissen. Daarmee zou de milieukost van vlees omlaag kunnen zonder voedseltaboes te doorbreken. Illustratie: Nicole Antrobus. -------------------------------------------------------------------------------------------------------- -------------------------------------------------------------------------------------------------------- Alleen al de gedachte aan het eten van insecten doet de meeste westerlingen gruwen. Maar de afkeer van insectenvlees is geen globaal verschijnsel. Wereldwijd worden in ongeveer 80 procent van alle landen ten minste 1400 insectensoorten door mensen gegeten, waaronder sprinkhanen, krekels, rupsen, kevers, kakkerlakken, mieren, bijen, wespen, termieten, vlinders en motten. Soms gebeurt dit uit noodzaak...

Boekel geeft voorlopig geen omgevingsvergunningen af aan veehouderijen

2011-10-23T08:25:00.000-07:00

De Brabantse gemeente Boekel zal voor maximaal een jaar geen besluiten nemen over aangevraagde omgevingsvergunningen door veehouderijbedrijven. Daarmee wil het gemeentebestuur voorkomen dat er uitbreiding van de veehouderij plaatsvindt op plekken waar dat ongewenst is. De komende maanden worden door het college gebruikt om nieuwe regels op te stellen. Er wordt onder andere overwogen om voor bepaalde delen van het buitengebied van Boekel nieuwe geurnormen op te stellen.

Aanleiding om een periode geen beslissingen te nemen over omgevingsvergunningen, was het feit dat de gemeente Boekel de laatste tijd verschillende aanvragen ontving van bedrijven die eerder te kennen gaven te zullen stoppen. Met een nieuwe vergunning achten die ondernemers hun bedrijf bij verkoop meer waard. Het college zag het risico ontstaan dat daardoor bedrijven de mogelijkheid voor uitbreiding werd geboden op plekken waar dat ongewenst is.

bron: Brabants Dagblad, 19/10/11

Roundup verboden voor gemeentes

2011-09-16T11:19:00.000-07:00

Onkruidgif Roundup, een van de meest gebruikte bestrijdingsmiddelen ter wereld, mag in Nederland niet meer door gemeenten en particulieren worden gebruikt. Vannacht nam de Tweede Kamer daarover de motie van Groenlinks aan.

Greenpeace is blij met deze eerste stap, want in Nederland wordt Roundup royaal op straten en schoolpleinen gespoten. Dat leidt tot verhoogde concentraties glyfosaat - de giftige stof in Roundup - in het oppervlaktewater. In een onlangs gepubliceerd rapport toonde Greenpeace al aan dat Roundup schadelijk is voor de natuur en het milieu. Onafhankelijke onderzoekers leggen zelfs een verband tussen glyfosaat en verschillende soorten kanker, hormoonverstoring en zenuwafwijkingen.

'De volgende stap is een totaal verbod op dit gevaarlijke middel en snel ook', bepleit Herman van Bekkem, gentech- en landbouwdeskundige bij Greenpeace. In Europa zijn plannen om genetisch gemanipuleerde gewassen toe te staan die resistent zijn tegen Roundup. 'Maar daarmee gaat de deur voor dit giftige bestrijdingsmiddel alleen maar verder open. Onze staatssecretarissen Bleker en Atsma moeten en kunnen hier een stokje voor steken. Ook vragen we van Brussel om een snelle herbeoordeling van het gebruik van Roundup. Want de huidige toestemming in Europa is gebaseerd op verouderde onderzoeksgegevens van het bedrijf zelf.'

Meer informatie:

Aangenomen motie Grashoff, mede ondertekend door Jacobi en Van Veldhoven: http://tinyurl.com/6ac227k

Rapport Roundup Greenpeace: http://tinyurl.com/3tw7y54

Inspraakreactie De Vlinderstichting op Structuurvisie

2011-09-15T23:15:00.001-07:00

De Vlinderstichting heeft gereageerd op de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte van het ministerie van Infrastructuur en Milieu. We verwachten negatieve gevolgen voor vlinders en libellen als de voornemens uit deze visie worden uitgevoerd.

Een van de voornemens in de visie is dat diverse verbindingszones niet meer worden aangelegd. Een van de soorten die hiervan het slachtoffer kunnen worden is de grote vuurvlinder. Deze Europees beschermde soort heeft in Nederland nog twee populaties. Als de robuuste verbindingszone de Natte As niet wordt aangelegd, zoals in de visie wordt voorgesteld, worden deze twee straks niet met elkaar verbonden. Met de uitvoering van het nieuwe plan wordt de hoop op een duurzame toekomst voor de kleinste populatie, in de Rottige Meente, een stuk kleiner. De grote vuurvlinder, waarvan de ondersoort batava alleen maar in Nederland voorkomt, wordt daarmee veel kwetsbaarder.

In de reactie geeft De Vlinderstichting aan dat voordat deze beslissing wordt genomen, eerst goed moet worden onderzocht wat die wijzigingen betekenen voor individuele soorten. Door het niet aanleggen van de robuuste verbindingszones wordt natuur minder goed beschermd. Populaties kunnen hierdoor op de langere termijn zelfs verdwijnen. Lees hier de hele inspraakreactie van De Vlinderstichting.

Fracking voor schaliegas verwoest milieu

2011-09-14T02:44:00.000-07:00

Het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie heeft het Engelse bedrijf Cuadrilla vergunning verleend voor proefboringen naar schaliegas (“fracking”) in Boxtel en Haaren. De vergunning is verleend voor vijf jaar. Dit kan de aftrap zijn van een periode met ernstig escalerende milieuschade, op vrijwel elk denkbare plek in Nederland. Nederland kan nog terug: op 14 september vindt in de Tweede Kamer een hoorzitting plaats.

Tegen beter weten in
De controversiële methode van de winning van “natuurlijk gas” uit schalie of steenkoollagen, aangeduid als hydraulische fracturing of “fracking”, veroorzaakt verwoestende milieu- en maatschappelijke schade. Ondanks bewijzen van het tegendeel wordt dit “natuurlijke gas” aangeprezen als “de groene energie van de toekomst”. De gasindustrie propageert dat “natuurlijk gas” slechts de helft van de koolstofdioxide bevat van de uitstoot die ontstaat bij de verbranding van steenkool. Hierbij is echter geen rekening gehouden met de rampzalige effecten van de winning van het zogenaamd “groenere product”. Evenmin wordt rekening gehouden met de broeikasgassen die vrijkomen tijdens de totale productie- en gebruikscyclus.

Bij fracking wordt eerst een verticale boring uitgevoerd en daarna een horizontale-, in een kleinsteen- of steenkoollaag. Hierin wordt –onder hoge druk- frackingvloeistof gepompt om het “natuurlijke gas” vrij te maken. Elke keer als een bron wordt “gefracked” wordt ongeveer vier miljoen liter water, vermengd met minstens 20.000 liter giftige chemicaliën en zand, in de gangen gepompt om de lagen klei of steenkool open te breken om het gas vrij te maken. Een deel van de frackingvloeistof blijft ondergronds, maar minstens de helft komt weer naar boven met de oorspronkelijke chemicaliën er nog in, vermengd met vele andere giftige stoffen die ondergronds, onderweg naar boven, zijn opgepikt.
De nadelen zijn in brede kring bekend, maar bedrijfsleven en politiek in landen als de Verenigde Staten en Australië slagen er al jaren in om tegenstanders van fracking buiten spel te zetten. Tegen beter weten in.
Het moet niet kunnen dat de boringen waarvoor nu vergunningen zijn afgegeven het begin zijn van onomkeerbare schade aan het Nederlandse milieu dat zich uit kan gaan breiden van Den Helder tot het Drielandenpunt.

VPRO zond onthullende documentaire uit
In de prijswinnende documentaire Gasland van Josh Fox, die op 4 september 2011 door de VPRO is uitgezonden in het programma Tegenlicht, onderzocht een team van zeven medische onderzoekers van de universiteit van Colorado verontreinigde stoffen in de lucht en in het water, en vond acute problemen die het gevolg waren van giftige emissies die afkomstig waren van gasboringen.
Klik hier voor een voorbeschouwing.

Fox interviewde veel mensen in Garfield County met ernstige gezondheidsproblemen die het gevolg zijn van blootstelling aan chemische verontreiniging die is ontstaan door fracking. In de VS hoeven gasmaatschappijen niet openbaar te maken welke chemicaliën ze in hun productieprocessen gebruiken, omdat mijnbouw is vrijgesteld van de wetgeving die geldt voor Schoon Water, Schone Lucht en Veilig Drinkwater. We mogen toch aannemen dat Nederlandse politieke partijen zich kamerbreed tegen fracking zullen verzetten.

Uitvoerige Nederlandstalige informatie over fracking vindt u o.a. op de site van Earth Matters
Informatie over de hoorzitting op 14 september vindt u hier

Inspiratieboek groene steden en gemeenten

2011-09-02T03:06:00.000-07:00

Vlaamse steden als groene metropolen op de internationale kaart zetten, dat is een uitdaging van het Agentschap voor Natuur en Bos. Met het boek Ideeën voor groenere steden en gemeenten in Vlaanderen wil het ANB inspiratie geven over hoe we innovatief en creatief met groen kunnen omgaan.

Het boek bundelt enkele van de beste en meest haalbare groenideeën. Volgende praktijkvoorbeelden komen aan bod: zaadbommen, groene safari’s, verticale tuinen, groene guerrilla’s en leuke ideeën om ook kinderen mee aan boord te krijgen.

“Natuurlijk zijn ze niet allemaal zomaar bruikbaar. Sommige zijn bijvoorbeeld te duur of om praktische redenen niet realiseerbaar. Maar dankzij Groenlab kijken we nu wel door een andere bril naar stedelijk groen.” zegt Yves Decuypere van het Agentschap voor Natuur en Bos.

Het boek bevat ook een oproep aan iedereen om mee te denken over een groen en leefbaar Vlaanderen. Via www.groenlab.com kan je jezelf registreren bij Addictlab, om deel te nemen aan een forum rond groene steden

Alle steden en gemeenten in Vlaanderen krijgen twee exemplaren gratis toegestuurd. Wie wil kan het boek online doorbladeren en eventueel downloaden (60 MB) in hoge resolutie.

Op woensdag 21 september organiseert VIBE overigens de studiedag 'Groen in de stad' voor planners stedenbouwkundigen, architecten en particulieren. Meer info daarover vind je hier

BrightFarms, boeren op het dak van de supermarkt

2011-08-30T23:50:00.000-07:00

Met een beetje slim nadenken kun je tot verrassend duurzame oplossingen komen. Zoals BrightFarms, dat daken van supermarkten benut om er kassen op te zetten, waarin een compleet assortiment van verse groenten wordt verbouwd.

Doordat de producten direct na het oogsten de winkel in gaan, blijven ze langer vers, is er minder uitval en zijn er veel minder kosten en uitstoot doordat er geen transport en opslag nodig zijn. Voordeel dus voor iedereen: de klant heeft versere en smakelijkere groenten, de super heeft een hogere marge. En het klimaat wordt gespaard.

BrightFarms zet met deze formule, die inmiddels al uitgebreid wordt toegepast in de VS, professioneel in op de trend naar lokalisering.

Gouden groene formule

De kassen van BrightFarms zijn ingericht op basis van hydrocultuur. Zo’n kas produceert voedsel met een fractie van het land en waterverbruik, zonder chemische pesticiden en met een sterk verminderde ecologische voetafdruk.

Ook zakelijk is de formule een topper: BrightFarms ontwerpt, financiert, bouwt en beheert. Er zijn geen kosten voor de retailer om de productiekas te bouwen, alleen maar een verplichting om de opbrengst af te nemen. BrightFarms sluit ook een overeenkomst met een kweker, die zorgt voor een professionele productie, tegen vaste prijzen.

BrightFarms werd gestart door een New Yorkse nonprofit organisatie, New York Sun Works, die zich onder leiding van Ted Caplow vooral bezighield met duurzame oplossingen voor energie, water en voedselvoorziening in de gebouwde omgeving. 
www.brightfarms.com

Eis: hoge boetes voor varkensboer Lierop

2011-08-29T04:29:00.000-07:00

Eis: hoge boetes voor varkensboer Lierop: DEN BOSCH - Justitie heeft maandagmorgen forse geldboetes geëist tegen twee eigenaren, vader (66) en zoon (39), van een varkensbedrijf aan de Lungendonk in Lierop. Het gaat om ruim 120.000 euro.

IPO presenteert nieuwe visie op stiltegebieden

2011-07-15T12:27:00.001-07:00

Het Interprovinciaal Overleg (IPO) presenteert een nieuwe visie op het behoud en de ontwikkeling van stiltebieden met de titel 'een luisterend oor voor de stilte'. Deze notitie maakt onderdeel uit van het interprovinciale PRISMA – milieuprogramma. Het rapport bevat actuele informatie over de talrijke aspecten die met het thema stilte zijn verbonden, zoals natuur en milieu, gezondheid, leefbaarheid, sport, cultuur en bezinning, toerisme en recreatie.

Nederland kent tientallen stiltegebieden waarin natuurlijke geluiden de boventoon moeten voeren. Deze gebieden zijn aangewezen door de provincies. Activiteiten die de geluidsbelasting negatief beïnvloeden zijn dan ook niet mogelijk in dit soort gebieden. Gebiedseigen geluiden zoals de landbouw zijn hiervan uitgesloten. De druk op het voortbestaan van de stiltegebieden is echter groot. Daarom moeten betrokkenen samen onderzoeken hoe de kwaliteit van de stiltegebieden kan worden benut en worden versterkt.

Het rapport is ontwikkeld om perspectief te bieden aan belanghebbenden als bijvoorbeeld provincies en terreinbeheerders die het beleid rond stiltegebieden willen versterken en concretiseren. Het rapport 'Een luisterend oor voor de stilte' is te vinden op de website van de IPO.

bron: IPO, 14/07/11

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening voorgedragen

2011-07-15T12:24:00.000-07:00

Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus (IenM) heeft een besluit algemene regels ruimtelijke ordening voorgedragen. Met dit besluit worden regels gegeven waar een bestemmingsplan aan moet voldoen.

Deze vorm van normstelling is, volgens de Nota van Toelichting, feitelijk nieuw in vergelijking met de oude WRO, maar sluit wel aan op de vroegere pkb’s met concrete beleidsbeslissingen (cbb’s) en beslissingen van wezenlijk belang, die ook van betekenis waren voor de lagere overheden.

Dit kabinet kiest ervoor de normering uit het Barro zoveel mogelijk direct te laten

doorwerken op het niveau van de lokale besluitvorming. Slechts daar waar een directe doorwerking niet mogelijk is, bij de Ecologische Hoofdstructuur (de artikelen worden later aan het Barro toegevoegd) en bij de Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde is gekozen voor indirecte (doorwerking via provinciaal medebewind.

Naar aanleiding van het advies van de Raad van State voorziet het Barro thans ook in een bij dit besluit behorende ministeriële regeling. In deze regeling is de begrenzing opgenomen van de gebieden uit de titels 2.6 (Defensie), 2.7 (Hoofdwegen en hoofdspoorwegen) en 2.9 (Buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen) waarvoor een reservering of een vrijwaring geldt. De aanduiding van deze gebieden is opgenomen in het

Bron: NvT Barro, 15 juli 2011

Milieuorganisaties willen nieuwe beoordeling van toelating Roundup

2011-07-01T06:14:00.001-07:00

Roundup kan zeer schadelijk zijn voor mens en milieu. Het onkruidbestrijdingsmiddel van Monsanto kan een rol spelen in de ontwikkeling van kanker en is mogelijk hormoonverstorend. Dat staat in een rapport dat Greenpeace samen met de Britse organisatie GMFreeze heeft gepubliceerd. De organisaties dringen aan op een nieuwe beoordeling van de toelating van Roundup en andere middelen die op de werkzame stof glyfosaat zijn gebaseerd.

Het rapport van de Greenpeace en GMFreeze is gebaseerd op een analyse van bijna 200 onafhankelijke wetenschappelijke onderzoeken. Daarin worden verbanden gelegd tussen het middel en de ontwikkeling van kanker. Ook kan Roundup zorgen voor schade aan dierlijke cellen, hormoonverstorend werken en wordt het zelfs in verband gebracht met de ziekte van Parkinson.

Het rapport Herbicide tolerance and GM crops Why the world should be Ready to Round Up glyphosate is te vinden op de website van Greenpeace.

bron: Greenpeace, 30/06/11

Belangstelling voor natuurbeheer neemt af

2011-06-29T11:13:00.001-07:00

Omdat gemeenten moeite hebben met het ontwikkelen van aangekochte gronden wordt in een aantal gevallen overwogen eerder aangekochte landbouwgrond weer te verkopen. De belangstelling voor natuurbeheer neemt af en er dreigt een groot mestoverschot. Dat zijn enkele opvallende punten uit het Landbouw-Economisch Bericht 2011 van het LEI, onderdeel van Wageningen UR.

Overheid overweegt gronden te verkopen
De huidige kopersstaking op de agrarische grondmarkt ligt in het verlengde van de economische crisis. De vraag naar landbouwgrond voor verstedelijking is voor een belangrijk deel weggevallen. Gemeenten hebben moeite met het ontwikkelen van aangekochte gronden en in sommige gevallen is er kans op ‘terugverkoop' van eerder aangekochte landbouwgrond. Daarnaast is de vraag naar grond vanuit het natuurbeleid onder invloed van het kabinet-Rutte vrijwel opgedroogd, er is zelfs mogelijk sprake van verkoop van ruilgronden van de Dienst Landelijk Gebied en van gronden van Staatsbosbeheer.

Agrarisch natuurbeheer neemt af
Het kabinet wil dat agrariërs en particulieren een grotere rol krijgen in het Natuurbeheer. Het areaal agrarisch natuurbeheer krimpt de laatste jaren. In 2009 vond op bijna 62.000 hectare een vorm van agrarisch natuurbeheer plaats, dat is ten opzichte van 2007 een afname van 8%. Ook de continuïteit van het agrarische natuurbeheer is gering. Op een groot deel van het oppervlak (48% in 2010) zijn (nog) geen vervolgaanvragen gedaan na afloop van de eerste beheerperiode. Meest genoemde redenen om af te zien van een vervolg zijn een teveel aan bureaucratie, te lage vergoedingen, het moeten terugbetalen van vergoedingen en problemen bij het natuurbeheer zelf.

Groot mestoverschot dreigt
Het aandeel van de agrarische sector in de milieubelasting is nog altijd hoog. Er is een lichte daling van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, maar de doelstellingen van het beleid worden nog niet gehaald. De emissie van broeikasgassen stijgt, dit komt mede door de toenemende productie van elektriciteit (de glastuinbouw produceert inmiddels 10% van het landelijk stroomverbruik).

In 2013 dreigt er voor 23,5 miljoen kilo fosfaat geen afzetruimte te zijn en in de jaren daarna kan dit probleem nog groter worden. Die situatie kan alleen worden voorkomen door verlaging van het fosfaatgehalte van de mest en door vergroting van de afzet buiten de Nederlandse landbouw. Daartoe moeten snel vormen van mestverwerking worden ontwikkeld, die op een rendabele wijze een exportwaardig product opleveren. Als deze opties niet (kunnen) worden gerealiseerd is een inkrimping van de varkensstapel door sterk stijgende kosten voor mestafvoer onvermijdelijk.

Zie voor meer informatie het Landbouw-Economisch Bericht 2011 op de site van het LEI.

bron: LEI - Wageningen UR, 28/06/11

Ruimtelijke ordening wordt chaos

2011-06-24T01:31:00.001-07:00

Nederland wordt nog steeds internationaal geroemd en gerespecteerd als het gaat om zinnig gebruik van de beperkte ruimte die we hebben. Met de onlangs gepresenteerde visie van minister Melanie Schultz van Haegen wordt ruimtelijke ordening een ordinaire bouwwedstrijd zonder scheidsrechter.

Farshad Bashir en Paulus Jansen zijn Kamerlid voor de SP in de Tweede Kamer

Volgens minister Schultz' visie op de ruimtelijke ordening in Nederland, moet de landelijke overheid zich terugtrekken en kunnen gemeenten prima zelf beslissen hoe zij de ruimte inrichten. Ze maak thiermee een grof foute inschatting van het spelersveld in Nederland, waar om elk stukje grond een bikkelharde strijd wordt gestreden. Natuurlijk moet beleid gemaakt worden daar waar het het dichtst bij de mensen staat. Maar in de beperkte ruimte die Nederland heeft, moet er één iemand verantwoordelijk zijn voor de spelregels en de bewaking daarvan. Als je honderden gemeenten, provincies en waterschappen verantwoordelijk maakt, is niemand meer verantwoordelijk. Elke gemeente zal zijn eigen belangen, en soms dus belangen die strijdig
zijn met het algemeen belang, willen realiseren. De kans is groot dat gemeenten niet over de eigen grens heen zullen kijken. Alle overheden zullen immers zich willen verzekeren van werkgelegenheid, goede citymarketing en vooral een sluitende begroting.

De terugtrekking van Schultz is opmerkelijk in dit tijdsgewricht. De teugels van de ruimtelijke ordening die al sinds enkele jaren steeds losser zijn gelaten hebben nu al gezorgd dat onder druk van citymarketeers, bouwlobby's en speculanten vele waardevolle stukken grond zijn geofferd aan opportunistische visieloze beton- en staaldozen. In dit nietsontziende spoor van onnodige bouwzucht, heeft Nederland inmiddels te kampen heeft met een gigantische leegstand van kantoor- en bedrijventerreinen, campings die worden omgebouwd tot villaparken en megasupermarkten die wijk- en dorpswinkelcentra in de verre omtrek om zeep helpen.

Deze losse teugels, zijn een voorbode van wat ons te wachten staat nu Schultz de complete regie over de schutting gooit. Kijken we bijvoorbeeld naar de 67 gemeenten en overheden die verantwoordelijk zijn voor het Groene Hart in de Randstad, dan is het enkel dankzij de inzet van het Rijk, dat zij nog gedwongen worden enigszins naar het algemeen belang te kijken. Als alle verantwoordelijken een vrijbrief krijgen om windmolens, WTC-torens en bungalows te vestigen kunnen we het wel heel snel vergeten met dit open landschap. En zo zal het ook gaan met het open landschap van Friesland, de bossen van de Veluwe en de rivierlandschappen in de Betuwe. Voor de bouwlobby is elk mooi stukje natuurgrond een kans om geld te verdienen. In het
dichtstbevolkte land van Europa is ruimte schaars en zoals marktadept Schultz zal weten, creëert schaarste dure vraag. Elke gemeente in geldnood zal uiteindelijk zwichten voor de verleiding van de zak geld in ruil voor dat stukje unieke grond waardoor een gemeenteoverschrijdend natuurgebied wordt opgeknipt in een nietszeggende lappendeken.

De o zo noodzakelijke regie die Schultz wat betreft bouwlocaties overboord gooit, trekt ze bij asfalt juist volledig naar zich toe. De asfaltmachine gaat overuren draaien. Schultz wil maar liefst 800 kilometer nieuw asfalt aan leggen. Omwonenden worden straks beleefd aangehoord, terwijl de uitkomst al vast ligt en de minister een Tracébesluit neemt, zonder dat de Kamer kan ingrijpen. Maar peperduur asfalt zonder plan is kapitaal- en ruimtevernietiging. Spitsdrukte bestrijden doe je door te werken aan goed mobiliteitsmanagement en investeren in het openbaar vervoer. Files hebben immers alles te maken
met de ruimtelijke ordening van woon en werkregio's in ons land en de
mogelijke alternatieven die je reizigers en forenzen biedt.

Schultz schrapt in haar ruimtelijke visie jammer genoeg niet enkel wat achterhaalde regels, ze schrapt vooral de visie. De hoop is dan ook gevestigd op het gezonde verstand van gemeentes en provincies. Maar de angst is dat zij uiteindelijk voor de bijl gaan, als de druk te groot wordt. En daarmee geeft Schultz Nederland niet zoals zij zegt - de ruimte - maar geeft zij Nederland vooral chaos, asfalt en beton.

Europese landbouwsubsidies inzetten voor natuur

2011-06-21T08:22:00.000-07:00

Het landbouwbeleid van de Europese Unie moet veranderen. In plaats van inkomenssteun aan boeren, moeten de 880 miljoen euro’s voortaan besteed worden een duurzamere markt met oog voor dierenwelzijn, klimaatverandering en natuur.

Dit stellen de Raad van Landelijk Gebied, Raad voor Verkeer en Waterstaat en de VROM-raad op 7 juni in hun advies aan de regering. Voor Natuurmonumenten is dit een positieve ontwikkeling. Tot nu toe gaat de subsidiepot vooral naar milieubelastende boerenbedrijven die vaak in of nabij kwetsbare natuurgebieden liggen.

Vergroening landbouwbeleid

Het op deze manier inspelen op maatschappelijke issues is nieuw voor de land- en tuinbouworganisaties. Hans Huibers, voorzitter van het ZLTO (Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie), steunt deze lijn en stelt dat de landbouwsector minder afhankelijk moet worden van inkomenssteun en over moet gaan naar het leveren van gewenste producten en diensten.

Voor de natuur is het belangrijk dat de 880 miljoen subsidie substantieel bijdraagt aan verbetering van natuur en milieu. Natuurlijke oevers op een bedrijf hebben bijvoorbeeld meer effect als ze aansluiten op oevers van andere bedrijven en natuurgebieden.

Op dit moment worden er voorstellen ingediend voor een nieuw Europees Landbouw Beleid (GLB). In het najaar worden ze omgezet in concrete wetsvoorstellen. Natuurmonumenten wil graag samen met boerenorganisaties voorstellen maken voor een ‘vergroening’ van het Europese landbouwbeleid.

Bron: Natuurmonumenten

Nieuwe publicatie: Leidraad natuurtechniek: ecologisch bermbeheer

2011-05-31T06:32:00.000-07:00

De dienst Natuurtechnische Milieubouw helpt openbare besturen om bermen ecologisch, veilig & onderhoudsvriendelijk te beheren.

Ze geven hen een steuntje in de rug met de nieuwe brochure "Ecologisch bermbeheer". Deze publicatie bevat praktische richtlijnen en handvaten om het beheer van bermen op een ecologische en natuurtechnische manier te plannen en uit te voeren.

> Download de brochure "ecologisch bermbeheer" (pdf, 3MB)

EU-biodiversiteitsstrategie voor 2020

2011-05-26T00:35:00.000-07:00

Biodiversiteit – de buitengewone variatie aan ecosystemen, soorten en genen die ons omringt – is onze levensverzekering, schenkt ons voedsel, zuiver water, schone lucht, beschutting en geneesmiddelen, verzacht natuurrampen, plagen en ziekten en draagt bij aan de regulering van het klimaat. Biodiversiteit is ook ons natuurlijk kapitaal: ze levert ecosysteemdiensten die de grondslag vormen van onze economie. De achteruitgang en het verlies van de biodiversiteit brengen de verlening van die diensten in het gedrang: we verliezen soorten en habitats en de welvaart en de werkgelegenheid die we aan de natuur te danken hebben en brengen ons welzijn in gevaar. Daarmee is biodiversiteitsverlies, naast klimaatverandering ─ waarmee het onlosmakelijk is verbonden ─ de meest kritieke mondiale bedreiging voor het milieu.

Lees het hele document

Meer informatie op de website van de Europese Commissie.

Grensoverschrijdende ‘Big Jump'

2011-05-23T08:49:00.000-07:00

Natuurpunt Markvallei doet net als vorig jaar mee aan de Big Jump. Het wil daarmee aandacht trekken voor de kwaliteit van de waterlopen. Volgens een Europese kaderrichtlijn moeten tegen 2015 alle Europese waterlopen ecologisch in een goede toestand verkeren. Een doelstelling die moeilijk te bereiken is zonder steun van het brede publiek.

Daarom brengt de Big Jump elk jaar opnieuw zoveel mogelijk mensen letterlijk opnieuw in contact met waterlopen. Dit jaar vindt de duik plaats op zondag 10 juli om 15 uur in Meersel-Dreef, op de plaats waar de Mark Nederland binnenstroomt.

‘Het wordt de eerste grensoverschrijdende Big Jump in Vlaanderen en Nederland', zegt Bruno Vande Wiele van Natuurpunt. ‘Politici en verenigingen uit de regio zijn uitgenodigd om mee te doen en we verwachten ook een stevige delegatie uit Nederland. Op precies hetzelfde tijdstip springen in heel Europa duizenden mensen in rivieren, waterlopen en meren om te tonen dat ze wakker liggen van proper water.'

Wie wil meespringen, wordt op 10 juli om 14.30 uur verwacht aan de Markweg in Galder, net over de landsgrens.

App brengt zwerfafval in kaart

2011-05-04T07:20:00.001-07:00

Stichting Earth-Cleaner brengt op 8 mei een applicatie uit voor smartphones (App) waarmee Nederland de strijd aangaat met zwerfafval. Er start ook een fotoactie om het zwerfafvalprobleem in Nederland in kaart te brengen. Staatsbosbeheer steunt dit initiatief.

Fotoactie

Op 8 mei start de foto-actie. Met de Earth-Cleaner App voor IPhone is het mogelijk foto's van zwerfafval te maken en deze, eventueel voorzien van tekst, samen met de locatie automatisch door te sturen naar een website. Door deze actie wordt het zwerfafvalprobleem zoveel mogelijk in kaart gebracht en wordt er aandacht voor dit probleem gevraagd.

Samen Nederland schoonmaken

Van 15 tot en met 19 juni wil de Stichting Earth-Cleaner zwerfafval verzamelen en de verzamelplaatsen melden via de App bij de gemeente.

Kijk ook op www.earth-cleaner.com

Landbouw activisten wijzen consument op gifsoja producten

2011-05-03T23:13:00.000-07:00

Op 3 mei gaan landbouw activisten van het door ASEED georganiseerde landbouwkamp te Swifterband de consument waarschuwen voor producten die zijn gemaakt met gifsoja. De activisten zullen deze producten herkenbaar maken met een nieuw label. Consumenten zullen geïnformeerd worden door middel van straattheater en informatiemateriaal.

Elk jaar importeert de EU 34 miljoen ton soja. Nederland is na China de grootste importeur ter wereld. De meeste soja is door genetische manipulatie bestand tegen landbouwgif. De teelt veroorzaakt grote schade voor mens, dier en milieu. De soja voedt vooral de dierindustrie. Veevoer met gifsoja wordt gebruikt voor vrijwel alle (niet-biologische) kaas, melk, eieren en vlees. Alleen staat dat niet op de verpakking.

Dit jaar lanceren sojahandel en -industrie een label voor 'verantwoorde soja'. Dit label is opgezet door de Ronde Tafel voor Verantwoorde Soja. Monsanto, Cargill, Unilever en BP krijgen daarbij hulp van het Wereld Natuur Fonds en Solidaridad. Didi van Dijk, activiste van het landactiebouwkamp in Swifterband, zegt 'Grootschalige productie van soja in Zuid-Amerika voor intensieve veehouderij in Europa kan nooit verantwoord zijn. De Ronde Tafel voor Verantwoorde Soja bedriegt de consument'.

De Ronde Tafel voor Verantwoorde Soja wordt zwaar bekritiseerd door boerenorganisaties en milieuorganisaties in Zuid-Amerika en Europa.
Sinds de oprichting in 2005 hebben wereldwijd duizenden mensen en organisaties kenbaar gemaakt geen vertrouwen te hebben in de zwakke criteria. Didi van Dijk vervolgt 'Dit is geen stap in de goede richting, het is 'groenwassen' van een fout product, het is consumentenbedrog. Laat u niet om de tuin leiden.'

De eerste soja met het 'verantwoorde' label wordt in mei verwacht.
Natuur- en ontwikkelingsorganisaties hebben de supermarkten in Europa verzocht de consument niet voor de gek te houden met het misleidende label. Ook hebben zij een korte animatie gemaakt om de consument te waarschuwen. Zie www.gifsoja.nl
ASEED is een Europese organisatie, gebaseerd in Amsterdam met campagnes rond de import van soja voor veevoer, genetische manipulatie en het opzetten van Voedsel Coöperaties. ASEED zet zich in voor de omslag van industriële landbouw naar een duurzame voedselvoorziening.

Meer informatie over soja: www.aseed.net/soja

WBdP Peel handhaaft ammoniak-bezwaren na 'mediation' met provincie

2011-04-29T08:45:00.001-07:00

De Stichting Werkgroep Behoud de Peel (WBdP) houdt ook na 'mediation' met de provincie Noord-Brabant vast aan aah bezwaren tegen de wijze waarop de provincie toestemming verleent voor de uitbreiding van veehouderijbedrijven in de omgeving van de Peel. De WBdP vindt dat een direct verband tussen de uitbreiding en de intrekking vereist is.

Vanaf eind 2010 heeft de Stichting Werkgroep Behoud de Peel (WBdP) diverse bezwaren gemaakt tegen besluiten van Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant om toestemming te verlenen voor uitbreiding van veehouderijbedrijven in de omgeving van de Peel. De provincie nam deze besluiten volgens haar Verordening Stikstof Natura2000.

WBdP heeft meerdere bezwaren tegen de besluiten:

De WBdP is van mening dat voor uitbreidingen een vergunning vereist is volgens de Natuurbeschermingswet. De provincie stelt dat een besluit volgens haar provinciale Verordening voldoende is.
De provincie legaliseert uitbreidingen die vóór 7 december 2004 zonder de vereiste vergunning zijn gerealiseerd. De WBdP is van mening dat dit in strijd is met de Europese regelgeving.
De besluiten van de provincie zijn niet inzichtelijk wanneer er wordt gesaldeerd.

Naar aanleiding van deze bezwaren vroeg de provincie of de WBdP overleg wilden om te bezien of er voor onze bezwaren een oplossing gevonden kon worden. WBdP heeft aan deze 'mediation' meegedaan.

Daarbij werd duidelijk dat de provincie de berekeningen uitvoert met een eigen berekeningsmodel, waarover derden niet beschikken. Bovendien bleek dat zij de intrekkingen met een ander model berekenden dan de uitbreidingen. De provincie beloofde dit te gaan veranderen. Bij de ‘mediation' kwam ook naar voren dat diverse intrekkingen die de provincie in de 'bank' had zitten al eens eerder waren gebruikt om een uitbreiding te compenseren. Intrekkingen werden dus dubbel gebruikt. Ook hierbij gaf de provincie toe fout te zitten. Ze beloofde alle intrekkingen op dit dubbelgebruik te gaan controleren en de 'bank' opnieuw te vullen. Tot die tijd zouden er geen besluiten voor uitbreidingen meer worden genomen.

Voor wat betreft het kunnen controleren van de berekeningen stelde de provincie een methode voor, waarbij de WBdP dat steekproefsgewijs zouden kunnen doen. De WBdP blijft echter van mening dat de Natuurbeschermingswet bij saldering een direct verband tussen de uitbreiding en de intrekking vereist en dat dit ook noodzakelijk is voor de inzichtelijkheid. Bovendien wordt door de provincie de ammoniakneerslag van alle berekende punten in een gebied bij elkaar opgeteld. Daarbij kan het gebeuren dat een toename in het ene deel van het gebied wordt weggestreept tegen een afname in een ander deel. Volgens de Raad van State mocht dit tot nu toe niet. WBdP heeft daarom besloten om haar bezwaren te handhaven.

Zie voor een nadere toelichting op punt 3 de site van de WBdP .

bron: WBdP, 28/04/11

Discussie over megastallen moet over locatie gaan

2011-04-20T09:38:00.001-07:00

Gebaseerd op: Boerderij (12-4-2011)

De discussie over megastallen moet niet over de omvang gaan maar over de geschikte locatie. Schaalvergroting van stallen gaat namelijk in regel gepaard met beter milieumanagement, meer dierenwelzijn en verlaagde veterinaire risico`s.

Het Wageningse keurinstituut Alterra constateert dat de locatiekeuze voor megastellen zeer vaak fout is. Edo Gies, verbonden aan Alterra, concludeert dat de schaalvergroting toch wel doorzet. Dat kan niet worden geremd door een bouwblok te maximeren op 1 of 1,5 hectare. De discussie spitst zich nu toe op bouwblokken of dieraantallen, terwijl het moet gaan over wat de juiste functie op de juiste plaats is. Gerbrand van `t Klooster, verbonden aan LTO Nederland, beschouwt een bovengrens aan megastallen als een rem op de ontwikkeling naar meer duurzaamheid. Een discussie over omvang leidt nergens toe, aldus Van `t Klooster. Er moet gekeken worden naar omgeving, landschap en ontwerpkwaliteit.

Staatssecretaris Bleker (Landbouw) komt in oktober 2011 met zijn visie op megastallen. Tot die tijd verstrekken provincies geen vergunningen voor stallen voor meer dan 250 koeien, 1.200 zeugen of 7.500 vleesvarkens.

Een wei met koeien is geen natuur

2011-04-19T03:22:00.000-07:00

Natuurbeleid mag niet afhankelijk zijn van de richting waaruit de politieke wind waait, vindt Matthijs Schouten, ecoloog en strateeg van Staatsbosbeheer. "Natuur is van zichzelf en van ons allemaal. Laten we eerst afspreken wat we onder natuur verstaan, en daarna met elkaar een strategie uitzetten voor de lange termijn."

Lees het hele artikel op de website van Trouw.

Dossier Ontheffingen Verordening Ruimte op site provincie Noord-Brabant

2011-04-13T09:02:00.001-07:00

Alle informatie over de Ontheffingen Verordening Ruimte in de provincie Noord-Brabant is nu vinden in een nieuw dossier op de site van de provincie Noord-Brabant. Het betreft zowel actuele informatie over een verzoek tot ontheffing voor de verplaatsing van intensieve veehouderijen als wel actuele informatie over een verzoek tot ontheffing voor uitbreiding van intensieve veehouderijen.

Uitbreiding
Uit het dossier blijkt onder andere dat er door 19 gemeenten in totaal 66 ontheffingen voor uitbreiding van intensieve veehouderijen zijn aangevraagd. Binnenkort is in het dossier meer informatie te vinden over de ontheffingen die ter inzage liggen, de ontheffingen die in de besluitvormingsfase zitten en een overzicht van de verleende ontheffingen.

Verplaatsing
Op dit moment liggen er 15 ontheffingsverzoeken voor de verplaatsing van intensieve veehouderijen ter inzage. Momenteel is er één verleende ontheffing.

bron: Provincie Noord-Brabant, april 2011

Nieuwe leidraad voor waterproblematiek op golfbanen

2011-04-13T09:01:00.001-07:00

De Nederlandse Golf Federatie (NGF) brengt een nieuwe leidraad uit voor de waterproblematiek op golfbanen; 'Droge voeten, duurzame golfbanen - leidraad Waterkansen op Golfbanen'. De leidraad nodigt uit tot nadenken over het watergebruik en de opslag van water op de golfbaan.

De leidraad 'Droge voeten, duurzame Golfbanen' beschrijft de waterproblematiek op bestaande golfbanen. Tevens is er aandacht besteedt aan de uitbreiding van banen en de aanleg van nieuwe banen.

De uitgave is in het bijzonder bedoeld voor baanmanagers, greenkeepers, bestuurders en medewerkers van waterschappen. Tevens van belang voor architecten, cultuurtechnische bedrijven en adviesbureaus.

De uitgave is een samenwerking met de Unie van Waterschappen (UvW), de Nederlandse Vereniging van Golfaccommodaties (NVG) en de Nederlandse Greenkeepers Associatie (NGA).

Het boek is te bestellen via golfboeken.nl.

bron: NGF, april 2011

Megabedrijven in de landbouw, 1999-2009

2011-04-06T03:27:00.000-07:00

Het aantal megabedrijven in de landbouw in Nederland is de afgelopen tien jaar bijna verdubbeld. In 2009 telde Nederland 1757 megabedrijven (> 500 Nederlandse grootte-eenheid), waarvan ruim 1300 in de tuinbouwsector.

Megabedrijf
landb
akkerb
tuinb
blijvende teelt
graasdier
hokdier
gemengd

Megabedrijf
landb
akkerb
tuinb
blijvende teelt
graasdier
hokdier
gemengd

Megabedrijf
landb
akkerb
tuinb
blijvende teelt
graasdier
hokdier
gemengd

Megabedrijf
landb
akkerb
tuinb
blijvende teelt
graasdier
hokdier
gemengd

Megabedrijf
landb
akkerb
tuinb
blijvende teelt
graasdier
hokdier
gemengd

Megabedrijf
landb
akkerb
tuinb
blijvende teelt
graasdier
hokdier
gemengd

Megabedrijf
landb
akkerb
tuinb
blijvende teelt
graasdier
hokdier
gemengd

Aantal megabedrijven in tien jaar verdubbeld

In de afgelopen tien jaar is het totaal aantal megabedrijven in Nederland met 802 bedrijven toegenomen van 955 naar 1757; dat is bijna een verdubbeling. Omdat het totaal aantal agrarische bedrijven nog altijd daalt, neemt het relatieve aandeel van de megabedrijven des te meer toe. De toename van megabedrijven komt voor het grootste deel voor rekening van de tuinbouw- en blijvende teeltbedrijven: respectievelijk 579 en 156 bedrijven erbij. Bij deze sectoren worden grote schaalsprongen gemaakt: van de totale tuinbouwproductie vindt inmiddels meer dan 60% plaats op megabedrijven; bij de blijvende teelten is dat ruim 35%.

Lees verder

Gevolgen voor Natura 2000 bij milieueffectrapportage nog te vaak onderschat

2011-03-30T06:12:00.001-07:00

In 2010 werd bij ruim 50% van de milieueffectrapporten (MER) belangrijke tekortkomingen geconstateerd. Dit is een lichte verbetering ten opzichte van 2009. De informatie over luchtkwaliteit en geluid verbetert duidelijk. De informatie over natuur is nog vaak onvoldoende. De gevolgen voor Natura 2000 worden nog te vaak onderschat. Dat staat in het jaarverslag over 2010 van de Commissie voor de milieueffectrapportage (m.e.r.).

In 2010 nam in Nederland het aantal verplichte adviestrajecten bij de Commissie voor m.e.r. als gevolg van nieuwe m.e.r.-wetgeving af. Het aantal vrijwillige adviesaanvragen nam toe. Per saldo leidde dit tot een afname van 20% in het totaal aantal adviesaanvragen bij de Commissie.

In 2010 bracht de Commissie in Nederland 265 adviezen uit. Dit is 20% minder dan in 2009. Bijna 70% was verplichte advisering op basis van wetgeving. Ruim 30% was vrijwillige advisering op verzoek van overheden.

Sinds 1 juli 2010 is nieuwe m.e.r.-wetgeving van kracht. Eén van de veranderingen is minder verplichte advisering door de Commissie. De mogelijkheid om vrijwillig advies te vragen bleef bestaan. Het aandeel vrijwillige advisering nam toe van 20% in 2009 naar 30% in 2010. Met de vrijwillige advisering en de uitbreiding van haar kennisfunctie blijft de Commissie haar expertise en praktijkervaring inzetten voor betere en snellere
besluitvorming.

Zie voor meer informatie het Jaarverslag 2010 op de site van de Commissie voor m.e.r..

bron: Commissie voor de m.e.r., 29/03/11

'Laat landbouw het landschap versterken'

2011-03-23T10:33:00.000-07:00


De komende hervorming van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid biedt kansen voor het Nederlandse landschap. Landbouwsubsidies kunnen in de toekomst gebruikt worden om agrarisch landschapsbeheer te ondersteunen. Dat is het meest productief als de subsidies dienen om ontwikkelingen die al in gang zijn te versterken, in plaats van tegen de stroom in te roeien. Alterra heeft deze ontwikkelingen in opdracht van het Planbureau voor de Leefomgeving op een rij gezet. Landschappen gaan meer op elkaar lijken De landbouw in Nederland verandert in hoog tempo. Het aantal bedrijven neemt af, resterende bedrijven worden groter en de productie wordt steeds verder beheerst door technische ingrepen. De veranderingen hebben grote gevolgen voor het grotendeels door boeren beheerde landschap. Streekeigen agrarische landschappen, die van oudsher sterk van elkaar verschillen, gaan steeds meer op elkaar lijken. Kunnen de ontwikkelingen ook worden aangegrepen om nieuwe landschapskwaliteiten tot stand te brengen? Overal sprake van schaalvergroting Onderzoekers van Alterra hebben voor in totaal 23 verschillende Nederlandse cultuurlandschappen onderzocht hoe de landbouw zich heeft ontwikkeld en wat de verwachtingen zijn tot 2020. Het resultaat is een aantal landsdekkende kaarten die aangeven wat de landschappelijke effecten zijn. Schaalvergroting en daarmee samenhangende processen van intensivering en specialisering spelen in alle sectoren en in alle landschapstypen. De mate waarin schaalvergroting zich voordoet en de effecten ervan op het landschap zijn echter niet overal gelijk. De studie brengt deze differentiatie in beeld. Over het algemeen blijkt verdichting en verstening van het landschap aan de orde. Verbetering van de agrarische productieomstandigheden leidt tot verlies aan karakteristieke landschapselementen en verkavelingspatronen, tenzij tegelijkertijd wordt geïnvesteerd in nieuwe landschapskwaliteiten. Effecten functiemenging niet eenduidig Het aantal landbouwbedrijven blijft afnemen. Tijdens de eeuwwisseling waren er nog 100.000 landbouwbedrijven, tegen 2020 is dit aantal naar verwachting gehalveerd. De voormalige agrarische erven krijgen vaak een andere functie. De effecten van deze functiemenging zijn niet eenduidig. Ze kunnen leiden tot meer verrommeling en verstening waardoor de eigenheid en herkenbaarheid van gebieden terugloopt. Maar de nieuwe gebruikers kunnen ook worden gestimuleerd om nieuwe landschapskwaliteiten te ontwikkelen. Kansen om landschappelijke kwaliteit te versterken moeten benut worden De studie besluit met aanbevelingen voor ondernemers en overheden om agrarische ontwikkelingen zodanig te geleiden dat kansen worden benut om ook de landschappelijke kwaliteit te versterken De aanbevelingen zijn relevant voor de huidige discussie over de toekomstige hervorming van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid. Net als zijn voorganger Verburg is staatssecretaris Bleker van het ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie van plan om inkomenssteun te koppelen aan maatschappelijke prestaties. Dit biedt perspectieven voor zorgvuldig beheer van de landschappelijke kwaliteit van het Nederlandse platteland. Meer informatie is te verkrijgen in het werkdocument 'Landschappelijke effecten van ontwikkelingen in de landbouw' van WOT Natuur & Milieu, Wageningen en het rapport 'Naar waarde besteed, Over de implementatie van de Houtskoolschets' van Alterra Wageningen UR. bron: WOT Natuur en Milieu - Wageningen UR, 22/03/11

Stikstof- en fosfaatproductie door de gehele veestapel per landbouwgebied, 2010

2011-03-22T04:19:00.000-07:00

Stikstof- en fosfaatproductie door de gehele veestapel per landbouwgebied, 2010: "Er zijn grote regionale verschillen in de productie van dierlijke mest en de mineralen stikstof en fosfaat. De productie is het grootst in gebieden met veel intensieve veehouderij: het oostelijk deel van Noord-Brabant en de westelijke Veluwe."

'Niets geleerd van MKZ-crisis'

2011-03-22T04:15:00.000-07:00

Als in Nederland opnieuw mond- en klauwzeer (MKZ) uitbreekt, is de kans groot dat zich hetzelfde scenario ontrolt als tijdens de MKZ-uitbraak in 2001. Toen werden 260.000 dieren geruimd en beliep de schade 800 miljoen euro.

Tien jaar geleden
Dit zei oud-SGP-voorman Bas van der Vlies maandag tijdens een redelijk drukbezochte bijeenkomst van melkveehoudersvakbond NVM in Heerde, op de dag dat tien jaar geleden MKZ in Nederland werd vastgesteld.

Inenten
Van der Vlies baseerde die vrees op het feit dat er in de afgelopen tien jaar weinig is veranderd. Zo is het inenten tegen dierenziektes als MKZ in Europa nog steeds niet verplicht.

VROM-Inspectie beducht voor ‘Gehuchten’ in het landschap"

2011-03-17T13:14:00.001-07:00

In overleg met VROM-inspectie Regio Oost is het plan voor de bouw van 14 woningen aan de Stakenbergweg in Elspeet, aangepast. VROM- inspectie heeft opgemerkt dat de gemeente niet had vermeld dat het gebied gelegen is in het Nationale Landschap Veluwe. Ook heeft geen toetsing plaatsgevonden aan de kernkwaliteiten van het Nationaal Landschap Veluwe. VROM-inspectie zet vraagtekens bij de omvang van het woningbouwprogramma, waarmee in feite ‘gehuchten’ ontstaan in het landschap, hoezeer ook sprake is van landschappelijke inpassing.
Veluweland.nl

Uitzending Zembla over macht van de varkensboer

2011-03-16T04:10:00.001-07:00

HILVERSUM – Het actuele documentaireprogramma Zembla besteedt zaterdag 19 maart aandacht aan de spanning op het Brabantse platteland rondom de megastallen. ‘De burger in het buitengebied knokt voor een gezond leefklimaat, tegen de stank en de ongezonde lucht. Maar de buurman is boer en die gaat voor een steeds grotere stal met steeds meer dieren. Het is een ongelijke strijd. Want die boer blijkt belangrijke vriendjes te hebben op het gemeentehuis. Hij kan grond kopen met voorkennis en een stal bouwen zonder de juiste vergunningen. En een burger die klaagt over een nieuwe megastal loopt zelfs het risico dat hij zijn huis uit moet’, aldus de aankondiging op de website van Zembla. Uitzending: zaterdag 19 maart 22.35 uur Ned 2.

Geef jouw mening op het mestactieplan

2011-03-10T10:25:00.001-08:00

Na lang onderhandelen bereikte minister Schauvliege een akkoord met de Europese Commissie over een ontwerp van mestactieprogramma (MAP) voor de periode 2011 – 2014. Momenteel loopt een openbaar onderzoek over het ontwerp MAP IV (tot 18 maart). Iedereen kan zijn of haar opmerkingen en vragen per brief of per email indienen. Via deze link vindt u alle details en de tekst van het nieuwe MAP. Natuurpunt maakte een ontwerp-inspraakreactie voor het openbaar onderzoek. Uiteraard kan u ook uw eigen bedenkingen en concrete vragen voor verduidelijking indienen bij de Mestbank.

Vlaanderen kan verder worden volgebouwd

2011-03-01T03:23:00.001-08:00

Vorige week bekrachtigde het Vlaams parlement de tussentijdse herziening van het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen (RSV). Dat is geen goed nieuws voor de nu al problematische ruimtelijke inrichting van Vlaanderen. Het herzieningsvoorstel voorziet vooral meer ruimte voor harde activiteiten. Zo kunnen er nog eens 6.000 ha nieuwe bedrijventerreinen bijkomen in Vlaanderen, hoewel er nog duizenden hectaren ongebruikt bijliggen. Bovendien worden een tiental buitengebiedgemeenten als ‘bijzondere economische knooppunten’ aangeduid, wat het mogelijk moet maken om toch regionale bedrijventerreinen te ontwikkelen in het buitengebied. Verder worden de mogelijkheden voor het ontwikkelen van lokale KMO-zones op het platteland versoepeld. Dat zal de ruimtelijke wanorde nog verder in de hand werken en voor bijkomende verkeersproblemen zorgen.
Daarnaast voorziet het Vlaamse parlement met deze herziening een tiental nieuwe missing links in het autoweggenet, hoewel we nu al beschikken over het meest fijnmazige wegennet van Europa. Bovendien is er in de begroting ook helemaal geen geld voor al die nieuwe wegen. Verder reserveert het parlement ruimte voor motorcrossterreinen, andere lawaaierige sporten en voor golfterreinen. Voor natuur en bos stelt ze enkel vast dat er een serieuze achterstand is opgelopen die de volgende vijf jaar moet worden ingehaald. Het eindresultaat van deze herziening zal dan ook zijn dat Vlaanderen nog verder kan worden volgebouwd.
Erik Grietens

lees verder

De volledige teksten van de herziening van het RSV.

Lijst met emissiefactoren fijn stof voor veehouderij aangepast

2011-02-25T06:04:00.000-08:00

In de Staatscourant van 11 februari is een wijziging van de Regeling ammoniak en veehouderij gepubliceerd. Daarbij is in de bijlage een aantal nieuwe huisvestingssystemen opgenomen, is een nieuwe additionele techniek voor fijn stof toegevoegd en zijn de reductiepercentages bij de bestaande additionele technieken voor fijn stof aangepast. In verband daarmee is ook de lijst met emissiefactoren fijn stof voor veehouderij aangepast.

Vooruitlopend op de formele bekendmaking daarvan heeft InfoMil de aangepaste lijst gepubliceerd. De wijzigingen ten opzichte van de lijst van maart 2010 zijn hierin geel gemarkeerd.

De formele bekendmaking van de nieuwe lijst zal in maart plaatsvinden op de website van de rijksoverheid. Naar verwachting zullen in die nieuwe lijst, in aanvulling op de hier gepubliceerde lijst, nog enkele nieuwe additionele technieken voor de reductie van fijn stof worden toegevoegd.

bron: InfoMil, 23/02/11

Fotoverslag werkbezoek Megastallen

2011-02-23T10:35:00.000-08:00

Fotoverslag werkbezoek Megastallen: "Voorafgaand aan het Megastallendebat dat de SP op dinsdagavond 22 februari organiseerde, bezocht een delegatie van de partij enkele boeren en actievoerders in Brabant. Tweede Kamerlid Henk van Gerven, Statenlid Veerle Slegers, kandidaat Johan van den Hout, fractiemedewerkers Ramon Boersboom en Inez Staatink en het Tilburgse raadslid Bart van de Camp togen naar o.a. de gemeenschap Huijgevoort en naar Reusel-De Mierden. Een fotoverslag... (klik hier)"

Staat van zoonosen 2009

2011-02-22T03:11:00.000-08:00

Staat van zoonosen 2009: "Report 330131002 - in Dutch - [ State of zoonotic diseases 2009 ] - 54 p - 2011"

De gloeilamp is niet slecht voor het milieu

2011-02-21T03:12:00.000-08:00

De gloeilamp is niet slecht voor het milieu: "De verwachting dat efficiëntere verlichting tot een daling van het energieverbruik zal leiden, is gebaseerd op de veronderstelling dat we in de toekomst evenveel licht zullen produceren als vandaag. Een blik op de geschiedenis leert dat dit niet vanzelfsprekend is. Illustratie: een booglamp -------------------------------------------------------------------------------------------------------- -------------------------------------------------------------------------------------------------------- Het verbod op gloeilampen is zowat de enige concrete maatregel die de mensheid heeft genomen sinds het Kyoto-protocol in 1997. Je kan nog altijd zonder problemen een SUV kopen, er ligt nog altijd goedkope biefstuk in de supermarkt, en niemand zal je tegenhouden om naar de Rocky Mountains te vliegen en je daar op een skihelling te..."

Onderzoekt duidt op gevaar eten kip

2011-02-19T01:20:00.000-08:00

Onderzoekt duidt op gevaar eten kip
Nieuw onderzoek duidt erop dat het eten van kip antibioticaresistentie bij mensen veroorzaakt, meldt NRC Handelsblad vanmorgen. Bij patiënten met een ernstige urineweg- of bloedbaaninfectie door zogeheten ESBL-bacteriën helpt een belangrijk deel van de antibiotica niet.

Bij één op de vijf patiënten zijn die ESBL-bacteriën genetisch identiek aan de antibioticaresistente bacteriën die bij kip zijn gevonden. Dit wijst erop dat deze patiënten die bacterie (direct of indirect) van kip hebben gekregen. Dat schrijven Nederlandse onderzoekers vandaag in het wetenschappelijke tijdschrift Clinical Microbiology and Infection.

Nagenoeg alle kip in Nederlandse winkels en stallen blijkt besmet met ESBL-bacteriën. Die maken enzymen aan die antibiotica afbreken. Behandeling van infecties die deze bacteriën kunnen veroorzaken, is problematisch.

Volgens de wetenschappers bewijst het onderzoeksresultaat „niet eenduidig” dat kippenvlees de bron is van infecties bij mensen, maar is het een sterke aanwijzing. Die wordt onderbouwd door een aantal epidemiologische observaties, zegt Maurine Leverstein-van Hall, de arts-microbioloog die het onderzoek leidde. „Zo neemt het aantal antibioticaresistente bacteriën bij kippen en bij mensen al jaren evenredig toe. En ze komen bij alle leeftijdscategorieën en in heel Nederland voor. Dat maakt het zeer waarschijnlijk dat voedsel een belangrijke bron is van deze antibioticaresistente bacteriën.”

Roel Coutinho, directeur van het Centrum Infectieziektebestrijding van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), vindt dit verband nu voldoende aangetoond. „In zoverre voldoende dat ik zeg: dit is opnieuw een voorbeeld van zo’n sterke aanwijzing, en daarbij zo’n grote dreiging, dat het antibioticagebruik in de pluimveesector krachtig moet worden teruggebracht.” Coutinho geeft vandaag een interview aan NRC Handelsblad.

Werkgroep Behoud de Peel wil meer inzicht in Brabantse stikstofsaldering

2011-02-18T06:05:00.001-08:00

De provincie Noord-Brabant is voorlopig gestopt met het verlenen van vergunningen aan veehouderijen voor uitbreidingen. Dit omdat werd geconstateerd had dat er in de 'depositiebank' voor stikstof, die bij de beoordeling van aanvragen werd gebruikt, diverse intrekkingen zaten die al eerder voor saldering gebruikt waren. Volgens de Werkgroep Behoud de Peel zijn er meer problemen. De werkgroep heeft verschillende keren bezwaren ingediend, omdat de besluiten waarbij gesaldeerd wordt niet voldoende inzichtelijk zijn.

De provincie Noord-Brabant heeft de stikstofneerslag van de intrekkingen doorgerekend met een ander berekeningsmodel dan waarmee de uitbreidingen worden berekend, stelt de werkgroep. Ook gebruikt de provincie berekeningsmodellen die voor derden niet beschikbaar zijn. Er wordt niet getoond welke intrekking van een vergunning gebruikt wordt om de uitbreiding te compenseren. Natuurorganisaties kunnen op deze manier niet narekenen of de saldering correct gebeurt. De werkwijze is evenmin inzichtelijk voor agarische adviseurs.

Werkgroep Behoud de Peel heeft geen bezwaar tegen het systeem van salderen, maar is van mening dat dit inzichtelijk dient te gebeuren. De werkgroep pleit voor het gebruik van het gangbare berekeningsmodel. Uitbreidingen en intrekkingen dienen met hetzelfde model te worden berekend. Daarnaast moet duidelijk zijn welke intrekking van een vergunning gebruikt wordt om de uitbreiding te compenseren, zodat derden de berekening ook kunnen controleren.

bron: Werkgroep Behoud de Peel, 17/02/11

Bleker gaat door met sloop van natuur

2011-02-18T05:24:00.000-08:00

Bleker gaat door met sloop van natuur: "Ondanks zware kritiek van natuurorganisaties, provincies, boeren en gemeentes gaat staatssecretaris Bleker door met de afbraak van de natuur. Vandaag werd in een spoeddebat, dat door de SP was aangevraagd, onder andere duidelijk dat het Oostvaarderswold definitief niet doorgaat. Van Gerven: 'Bleker is een kille en koude boekhouder die geen enkel oog heeft voor de gevolgen van zijn beleid voor burgers, boeren, lokale overheden en de natuur.'"

Milieudefensie: kom mee veestapelen in Den Bosch

2011-02-17T09:45:00.000-08:00

Milieudefensie: kom mee veestapelen in Den Bosch: "

DEN BOSCH - Milieudefensie gaat vrijdag 25 februari samen met de initiatiefnemers van het burgerinitiatief ‘Megastallen-nee’ actie voeren bij de vergadering van Provinciale Staten in Noord-Brabant. Hier wordt besloten over het wel of niet toelaten van tientallen megastallen! We gaan veestapelen voor het Provinciehuis om de statenleden te laten zien dat Nederland geen veefabrieken wil. Kom je meehelpen? Geef je op via team.voedsel@milieudefensie.nl. Je ontvangt dan snel meer informatie.

Natuur wordt overgeleverd aan boeren en megalomanen

2011-02-15T03:16:00.000-08:00

Natuur wordt overgeleverd aan boeren en megalomanen: "Het plan voor drie grote natuurparken, waar VVD’ers en CDA-boeren elkaar in vinden, is modieuze warhoofderij. [Trouw - Nieuws]"

De natuur te gelde maken

2011-02-14T03:08:00.000-08:00

De natuur te gelde maken

Nu de overheid bezuinigt op natuur, moet het geld misschien uit de natuur zelf komen. Nationaal Groenfonds is al langer een spil in de subsidiestromen. „We moeten groen zien te koppelen aan functies die direct geld opleveren.”

Commotie rond N199 ongegrond

2011-02-09T10:36:00.001-08:00

Commotie rond N199 ongegrond

De ontwikkelingsperspectieven van de N199, nu gecatalogeerd als secundaire weg (zie PRSP Antwerpen), waren in het verleden al vaker onderwerp van discussie. Met de definitieve vaststelling van de tweede herziening van het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen (RSV, blz. 32) engageerde de Vlaamse overheid zich eind vorig jaar tot het opstarten van onderzoek en overleg om de grensoverschrijdende impact van de N119 van Turnhout naar Baarle-Hertog te kunnen inschatten. Omdat dit engagement aan het RSV werd toegevoegd onder de titel ‘Selectie van de primaire wegen II’, rees eerder deze maand de perceptie dat de Vlaamse Regering een verdoken beslissing nam om de N199 op te waarderen. Onterecht zo blijkt uit een persbericht van Vera Celis (N-VA) die navraag deed op het kabinet van haar partijgenoot Muyters. De Vlaamse Regering wil de N119 net downgraden zo blijkt, en andere alternatieven onderzoeken.

Reportageserie Radio 1 megastallen: Heibel in Huijgevoort

2011-02-09T03:13:00.000-08:00

Reportageserie Radio 1 megastallen: Heibel in Huijgevoort: "

OIRSCHOT – In Brabant zijn in de afgelopen jaren veel van grote veebedrijven ontstaan. Omwonenden hebben er vrijwel dagelijks last van en trekken aan de bel. Radio 1 heeft een serie reportages gemaakt over de groei van het aantal megastallen in Brabant. Klik voor de reportage van Roy Heerkens: Heibel in Huijgevoort, deel 1

Heibel in Huijgevoort deel 2

De Q-koorts ligt er nog vers in het geheugen of wat dacht u van de varkensgriep. Huisartsen van Brabantse plattelandspraktijken maken zich zorgen om de sterke concentratie varkens en mensen in Brabant. Deel 2 van Heibel in Huijgevoort, gemaakt door Roy Heerkens. Heibel in Huijgevoort met reactie SP, deel 2

Ecohydrologische venstudie Turnhouts Vennengebied

2011-02-07T09:17:00.000-08:00

Ecohydrologische venstudie Turnhouts Vennengebied: "Ecohydrologische venstudie"

Brochure Turnhouts Vennengebied: "Wist je dat in Turnhout en Merksplas een bijzonder Europees natuurgebied ligt? Natuur en landschap zijn in Europa erg
gevarieerd: van hooggebergten en moerassen tot bossen en uitgestrekte heidelandschappen. Om al die natuurpracht te behouden voor de toekomst heeft de Europese Unie het 'NATURA 2000 netwerk' gecreëerd. Dit Europees netwerk van beschermde gebieden vormt zo de hoeksteen van het Europese natuurbeleid. Zo wil Europa de biodiversiteit (het geheel aan soorten en biotopen) in haar lidstaten behouden en beschermen. Dit deel van de Noorderkempen werd opgenomen in het netwerk vanwege de uitzonderlijke rijkdom aan heide en vennen."

Vrij uit: Turnhouts Vennengebied: "Ontdek het Turnhouts Vennengebied
Met natuurbeheer ben je intensief bezig. Als een landschapschilder speel je met combinaties, je maakt continu keuzes waarbij je zowel de natuurwaarde als de schoonheid van het landschap voor ogen hebt. Uit Natuur.blad / 2006.12"

Isolatie: eerst het lichaam, dan het huis

2011-02-05T08:36:00.000-08:00

Lees het hele artikel op LowTech:

Er zijn bibliotheken vol geschreven over het belang van isolatie voor woningen en over het rendement van verwarmingstoestellen. Maar over het besparingspotentieel van kleding wordt in wetenschappelijke en technische studies met geen woord gerept. Nochtans is er ook op dat vlak heel wat technologische vooruitgang geboekt. Moderne thermische onderkleding kan ervoor zorgen dat de thermostaat flink lager kan worden gedraaid - zonder aan comfort en sex-appeal in te boeten. De potentiële energiebesparing is enorm, de kostprijs nihil.

02-02-11 / Geen expresweg naar Baarle

2011-02-02T03:20:00.000-08:00

02-02-11 / Geen expresweg naar Baarle: "Een mogelijke uitbreiding van de gewestweg N119, tussen Turnhout en Baarle Hertog stuit op hevig protest. Met de slogan Red het Turnhoutse vennengebied protesteert een nieuwe actiegroep tegen de plannen van de Vlaamse overheid. Op 13 februari houdt de actiegroep een protestmars en een petitie op internet werd al meer dan 250 keer ondertekend."

Bleker dreigt met noodwet

2011-02-02T03:17:00.000-08:00

“Ik overweeg een noodwet om de verantwoordelijkheid voor onder andere de EHS per onmiddellijk te centraliseren naar het rijk”, zo liet staatssecretaris Bleker weten in het overleg vorige week met een afvaardiging van de provincies.

Bleker hield in het gesprek vast aan de bezuinigingen op natuur en landschap van meer dan 40% zoals aangekondigd in het regeerakkoord. Hij wil de wet inrichting landelijk gebied op korte termijn wijzigen om de aangekondigde bezuinigingen te kunnen realiseren. De staatssecretaris gaf zelfs aan een ‘noodwet’ te willen uitvaardigen die de verantwoordelijkheid voor onder andere de EHS per onmiddellijke ingang centraliseert naar het rijk. “En dan ga ik zelf de EHS herijken en afronden.” Ook de bezuinigingen op het beheer van bestaande natuur staan binnen het kabinet en bij de staatssecretaris niet ter discussie. Er bleek weinig geneigdheid tot onderhandelen bij Bleker, die eerst de absolute garantie wil dat hij de bezuinigingen uit het regeerakkoord voor de periode tot 2014 kan realiseren.

Terug naar het actuele nieuws »

Kijk voor meer nieuws in het nieuwsarchief »

Wandeling door het parklandschap

2011-01-30T06:59:00.000-08:00

door Rolf Schuttenhelm

Dit artikel is onderdeel van de journalistieke serie "Wandeling langs nieuwe fenomenen in het Nederlands landschap".

In de afgelopen zestien jaar is het totale oppervlak golfterrein in Nederland verzesvoudigd. Inmiddels bestaan er in ons land 206 golfterreinen, die met hun gezamelijke 7.300 hectaren volgens sommigen een overmatig groot beslag leggen op de beschikbare ruimte.

Om het ruimtelijke stempel van golfterreinen in Nederland optimaal te ervaren dient u af te reizen naar Esbeek in Noord-Brabant of naar het Drentse Assen. Daar liggen de twee megagolfbanen van Nederland, respectievelijk 165 en 154 hectare groot. De terreinen zijn niet openbaar, maar eigendom van golfverenigingen. Als niet-golfende recreant kunt u bijvoorbeeld een rondwandeling maken aan de buitenzijde van het hek, een inspanning die u ongetwijfeld het grootste deel van de dag zal kosten. Een statement op zich.

Golfterreinen doen echter meer dan ruimte in beslag nemen. Ze creëren een nieuw landschap. Het parklandschap. Om kennis te nemen van dat nieuwe landschap is Golfbaan Spaarnwoude een aanrader. De beherende organisatie beweert dat het de grootste golfbaan van Europa is, zij het wat het aantal holes betreft. Het golfterrein is openbaar en ook wandelaars en fietsers zijn welkom op het terrein. Een hek is dan ook niet nodig en zelfs de landschappelijke sfeer blijft behouden wanneer de "out of bounds" worden bereikt: Golfbaan Spaarnwoude is onderdeel van recreatiegebied Spaarnwoude, een indrukwekkende 3000 hectare parklandschap ten noordoosten van Haarlem.

Golfbaan Spaarnwoude wordt drukbezocht. Jaarlijks slaan 350.000 mensen er een balletje, een cijfer dat misschien aangewend kan worden om het ruimtegebruik te rechtvaardigen. Op de zondagmiddag van de wandeling staan ongeveer honderdvijftig auto's op de parkeergelegenheid bij de ingang van het terrein en de golfbanen worden gebruikt waar ze voor bedoeld zijn. Ondanks dat golfpromotors ons willen laten geloven dat golf tegenwoordig een volkssport is, lijkt Jan Modaal enigszins ondervertegenwoordigd, maar een kniesoor die daar op let. Verder opvallend veel Aziaten, ogenschijnlijk vers van Schiphol. Het wekt een gulle gedachte op. Misschien is het wel goed een klein stukje van ons oppervlak in te richten om onze zakenrelaties een alternatief te kunnen aanbieden voor het gebruikelijke Yab-Yum programma.

Stedelijk detail in het golflandschap: De parkeergelegenheid.

Het clubhuis (en golfshop, restaurant en golfreisbureau) is in Zaanse stijl opgetrokken. Op zich leuk om zo een enkel cultuurhistorisch landschapselement voor de toekomst te bewaren, ook al bevinden we ons hier eigenlijk in Kennemerland. Ook de moeite waard is de drivingrange, in Spaarnwoude zelfs in dubbeldek-uitvoering. Golfers staan er in rijen de ene na de andere bal weg te slaan over een grasveld dat zelfs de Harskamp een rustieke picknicklocatie doet lijken. Het dodelijke karakter wordt niet alleen veroorzaakt door het mitrailleurvuur van golfballen. Langs de lengte van het veld is een elf meter hoog net gespannen. Stelt u zich een mistige dag voor (de baan ligt dicht bij de kust), stelt u zich een vlucht grutto's voor en trek een streep door de gedachte dat golfterrein een variant is op het weidelandschap.

Dubbeldek drivingrange en elf meter hoog net.

Toch zijn golfterreinen groen. Knalgroen zelfs. Dat maakt de interpretatie ook wat lastig. Het is een volledig kunstmatig landschap dat is opgebouwd uit natuurlijke, reeds in de polder aanwezige bouwstenen: slootwater, gras, knotwilgen en populieren. Je zou kunnen zeggen dat de ontwerpers van golfbanen creatiever zijn dan de boeren die ooit Holland schiepen. Noem me conservatief, maar mij doet het niets. Lopend van de ene baan naar de andere is het juist de creatieve variatie die verveeld. Bochtje naar links, bochtje naar rechts. De verplichte boomgroepjes doen denken aan een modeltreinbaan en het reliëf is simpelweg misplaatst. De kleine zandheuveltjes rondom de bunker moeten voor konijnen overigens bijzonder uitnodigend zijn, maar nergens een hol of een keutel te bekennen. Tot zover de natuurvriendelijke aanpak van het "Ecologisch Management Systeem" dat Golfbaan Spaarnwoude zegt toe te passen. Als zichtbepalend landschapselement is "de green" ongetwijfeld de meest rake golfterm, bij gebrek ook aan enig andere ecologische of landschappelijke karakteristiek. Zo kort dat het gras nooit een bloem zal vormen, zo hecht dat zelfs een mier op de hole is aangewezen om ondergronds te gaan. Enkel traditie houdt vervanging door kunstgras of tapijt tegen, waardoor "de red" of "de purple" voorlopig buiten bereik blijven.

De wandeling zet zich voort over de Buitenhuizerweg, die oostelijk langs het golfterrein loopt. Even verdwijnt de directe invloed van de golfbanen want in deze hoek van het recreatiegebied ligt camping Weltevreden. Het veld met stacaravans ligt naast de route. Buiten het seizoen geeft zoiets een sjofele aanblik; de correcte landschappelijke term zou "verrommeld" zijn. De ervaring is echter anders. Een bijzonder sterk punt van het parklandschap blijkt de onaantastbaarheid te zijn. De onregelmatig geparkeerde caravans wagen met hun gebroken wit en belegen bouwjaar een poging, maar van verrommeling is geen sprake. De landschapsstructuur biedt niets dat aangetast kan worden. De route gaat verder langs de noordwestoever van Zijkanaal C. Een hoogspanningsmast loopt over het kanaal en over de golfbanen. Als je er recht onder staat blijven die dingen oncharmant, maar in dit parklandschap bestaat geen weidsheid, dus ook geen horizonvervuiling. Verderop loopt de A9 dwars door het golfterrein. Doorsnijding? De populatie golfers heeft een passage gevonden onder het viaduct en zet het spel aan de andere zijde onverstoord voort.

Passage golfers onder A9.

Zijkanaal C vormt een verbinding tussen het Spaarne en het Noordzeekanaal. Door het kanaal te blijven volgen wordt de zuidelijke punt van het golfterrein bereikt. Hier loont het de moeite even boven op de dijk te gaan staan. De plek biedt een uitzicht over een stuk van het historische IJ, dat aan inpoldering is ontsnapt en net als het water bij Amsterdam Centraal nog de oorspronkelijke naam draagt. Aan de overkant ligt Spaarndam, onderdeel van de oude IJdijk. Het is een mooi en oorspronkelijk beeld, alhoewel weinigen het vroeger zo bekeken zullen hebben. Het IJ was toen een grote binnenzee, dus de dijk, Zijkanaal C en het hele recreatiegebied Spaarnwoude bestonden niet. Dat geeft ook wel enig recht aan het ter plaatse ontstane landschap. Wie het eerst komt die het eerst maalt. De aanleg van het golfterrein volgde weliswaar pas een dikke eeuw na de inpoldering, maar het is toch nieuw land ¹.

Er valt nog wel meer te zeggen in het voordeel van Golfbaan Spaarnwoude. Het is een goed ontsloten gebied, voorzien van geasfalteerde skeeler- en fietspaden, dat nadrukkelijk ook andere recreanten verwelkomt, mits die de eigenlijke banen niet betreden. Verder is er geen reden direct cynisch te zijn over de ecologische waarde van het gebied. Hier en daar zullen de bomen en het struikgewas voor de nodige beschutting zorgen en 's nachts, als iedereen weg is, zal het er nog best donker worden. Op de website wordt gesproken over regelmatige waarnemingen van bijzondere vogels. Dat valt op zich te verwachten met een gebied van die omvang. Als voorbeeld wordt de roerdomp genoemd. Het baanbeheer doet er goed aan niet toe te voegen dat die ook nog op het terrein zou broeden, want dan krijg je een hoop vogelbeschermers over je heen, gezien de sterke achteruitgang in West-Nederland. Roerdompen voelen zich echter wat bloot op de scheiding tussen green en waterhindernis. Ze hebben een sterke voorkeur voor hoge rietvelden, waarin het vervolgens onwaarschijnlijk is dat je ze ziet. Een verdwaald exemplaar dus ². Ook de grote bonte- en de groene specht worden vermeld. Dat klinkt heel aannemelijk. Het totale aantal volwassen bomen is best groot en in de afgelegen zuidwesthoek ligt op het terrein een stukje wilgenbos dat duidelijk niet te intensief beheerd wordt. Vooral de groene specht lijkt er als liefhebber van de afwisseling van bomen en gras prima thuis. De grote bonte specht is overigens niet direct een zeldzame vogel. Tot slot wordt waarneming van de ijsvogel genoemd. Niet direct een reden voor het baanbeheer om zichzelf schouderklopjes te geven, denkend aan het eerder besproken net. Specificatie van de "prachtige fauna" langs de banen beperkt zich tot vermelding van de rietorchis, een plantje dat bij voorkeur groeit waar je het niet verwacht.

Teruglopend langs de westrand van het golfterrein valt het vooral op dat er niets nieuws te zien is. Het landschap kenmerkt zich door herhaling van de elementen; ze staan steeds in een gelijke verhouding, maar in een andere compositie. Ongetwijfeld zien golfers dat heel anders. Voor de niet-golfer geldt: als je één golfbaan hebt gezien, heb je ze allemaal gezien. Voor de golfer geldt: als je één baan hebt bespeeld, raak je benieuwd naar de volgende. Met het oog op ons landschap zou ik zeggen: Hopelijk wordt de honger van de Nederlandse golfers naar nieuwe, uitdagende banen gestild door eens binnen te lopen bij het golfreisbureau en is de explosieve toename van het oppervlak aan golfterreinen daarmee ten einde.

Denkend aan Holland zie ik breede waterhindernissen stil in oneindig golfland liggen,
rijen ondenkbaar ijle vlaggestokken als hoge pluimen aan den einder staan;
en in de geweldige ruimte verzonken de bunkers verspreid door het land,
boomgroepen, fairways, greens, drivingranges, clubhuizen en parkeerplaatsen in een grootsch verband.
De lucht hangt er laag en de zon wordt er langzaam in grijze veelkleurige dampen gesmoord,
en in alle gewesten wordt een slag in het water met zijn eeuwige rampen gevreesd en gehoord.

Golfterreinen en het parklandschap: cijfers en achtergronden.
1.) Een argument dat overigens maar door een zeer beperkt deel van de Nederlandse golfterreinen kan worden aangevoerd ter verantwoording van het ruimtelijk beslag. Golfterreinen zijn in alle Nederlandse landschappen aanwezig en net zo makkelijk aangelegd ter vervanging van heide en bos.
2.) Voor wie met minder genoegen neemt: de blauwe reiger bevond zich in het karige rijtje waarnemingen. Verder twee buizerds, eksters, vlaamse gaaien, wilde eenden en zilvermeeuwen.

Golf is de snelst groeiende sport van Nederland. In 2005 waren maar liefst 250.000 beoefenaars aangesloten bij de golfbond, die daarmee een vierde plaats inneemt in de rangschikking van Nederlandse sportbonden. Door de groei van de sport en de gepaarde groei van het ruimtegebruik neemt de belangstelling voor ecologisch verantwoord golfen toe. Zo bestaan er cursussen voor greenkeepers waarin ook wat aandacht wordt besteed aan natuurbeheer. De golfbaan Spaarnwoude is wat dat betreft heel modern. De beheerders hanteren een webapplicatie om de aanwezige flora en fauna te registreren. Ook gemeenten proberen tegenwoordig om verschillende ruimtelijke functies in één gebied kwijt te kunnen. Voor nieuw aan te leggen golfterreinen zou dan moeten gelden dat ze ook ruimte bieden voor andere vormen van recreatie, natuur en agrarisch grondgebruik. In het nieuwe concept singelgolf komen die ruimtelijke functies goed samen. De golfbanen slingeren daarbij door het oorspronkelijke agrarische landschap en de "rough" doet ook nog steeds dienst als weidegrond. Als onderdeel van het concept zou ook geïnvesteerd moeten worden in verhoging van de ecologische waarde en in andere recreatieve gebruiksmogelijkheden van het landschap. De golfbaan zou bij singelgolf niet langer een vreemde enclave in het landschap moeten zijn. Als niet genoemd nadeel kan evenwel worden aangevoerd dat de golfsport zo niet langer duidelijk binnen de hekken van de aangewezen gebieden valt te houden. Het is de vraag of de menging van ruimtelijke gebruiksfuncties die om praktische redenen wordt aangevoerd, landschappelijk wel wenselijk is.

Volgens het Milieu en Natuur Planbureau (MNP) is de toename van het aantal golfterreinen onderdeel van een grootschalige ontwikkeling waarin het Nederlandse platteland nieuwe functies krijgt, zoals wonen, werken, natuur en recreëren, en daarvoor een aanzienlijk deel van het agrarische karakter inruilt. In de Natuurbalans 2006 noemt het MNP als voorbeelden van recreatief ruimtegebruik in het landelijk gebied naast golfterreinen ook de opkomst van maneges en recreatiewoningen. Door toename van niet-agrarische bewoning is op sommige delen van het Nederlandse platteland, dus buiten de bebouwde kom, sprake van verstedelijking. In de afgelopen vijftien jaar, de periode waarin ook het aantal golfterreinen sterk steeg, verloren 40.000 Nederlandse boerderijen hun agrarische functie. Van dat aantal werd ongeveer 5% gesloopt, 10-20% werd een niet-agrarisch bedrijfspand en 80-85% werd een burgerwoning.

Het is het streven van de overheid om de verstedelijking zoveel mogelijk te bundelen in nationale stedelijke netwerken, zoals staat geformuleerd in de Nota Ruimte. Deze netwerken liggen tussen stedengroepen, bijvoorbeeld de Randstad Holland of Twentestad (Almelo, Hengelo, Enschede) en overspannen de tussenliggende open ruimte, meestal agrarisch gebied. Daarbij wordt soms bewust gestreefd naar de creatie van het parklandschap, zoals in het plan Parklandschap Groot Mijdrecht Zuid, dat voorziet in 950 nieuwe woningen, naast 450 hectare nieuw aan te leggen natuur- en recreatiegebied, midden in het Hollandse veenweidegebied van de Randstad. In 2015 zal het nieuwe landschap klaar zijn.

Hoe zal de invloed van niet-agrarische landschapsbepalende factoren op het platteland in de toekomst zijn? In het rapport "Thuis op het platteland" signaleert het Sociaal en Cultureel Planbureau dat de ruim 6 miljoen Nederlanders die nu op het platteland wonen gezonder en gelukkiger zijn dan stedelingen. Zij profiteren in het buitengebied van de rust en de ruimte en maken daarnaast nog steeds gebruik van de diensten van de stad, zoals het winkelaanbod en de gezondheidszorg, waardoor het autogebruik op het platteland is toegenomen. Ook wanneer de Nederlandse bevolking niet langer in aantal toeneemt, valt te verwachten dat de behoefte om rust en ruimte op te zoeken niet zal afnemen. Ook de recreatiebehoefte zal waarschijnlijk verder toenemen. Volgens de studie "Welvaart en Leefomgeving" (WLO) van het Ruimtelijk Planbureau, het MNP en het CPB naar de langetermijn ontwikkeling van leefomgeving en ruimtegebruik in Nederland zal het totale areaal sport- en golfterreinen in Nederland tot 2040, afhankelijk van het economische scenario, waarschijnlijk blijven groeien. Alleen in het "Regional Communities"-scenario, gekenmerkt door de laagste economische groei, zal het areaal gelijk blijven. In het economisch sterke scenario "Transatlantic Market" neemt het ruimtegebruik ten behoeve van sport- en golfterreinen toe van 20 vierkante meter per inwoner in het jaar 2000 naar meer dan 25 vierkante meter per inwoner in 2040; waaruit voorzichtig valt af te leiden dat golf pas een volkssport zal zijn als we ook allemaal in een BMW rijden.

Bronnen:
- Natuurbalans 2006. MNP, september 2006.
- Welvaart en leefomgeving, recreatie. RPB, MNP, CPB, oktober 2006.
- Thuis op het platteland: De leefsituatie van platteland en stad vergeleken. SCP, januari 2006.
- Singelgolf gepresenteerd. Innovatienetwerk, september 2006.

Het Parklandschap vanuit de lucht; in het rood de wandelroute.

Twee keer zoveel megastallen sinds 2005

2011-01-24T03:05:00.001-08:00

21.01.11 • 2 reacties

Het aantal megastallen in Nederland is sinds 2005 meer dan verdubbeld. Er zijn op dit moment 242 'veefabrieken' met koeien en varkens, tegenover 95 vijf jaar geleden. Dat heeft Milieudefensie vrijdag laten weten.

DefinitieDe organisatie heeft dat berekend op basis van de definitie voor megastallen van Alterra, het kennisinstituut van de Universiteit Wageningen. De gegevens zijn afkomstig van Alterra en het Bestand Veehouderij Bedrijven.

Grote veehouderijenIn meer dan de helft van de zeer grote veehouderijen zijn koeien ondergebracht (140). In de 95 megastallen van vijf jaar geleden waren de verhoudingen anders. Toen leefden in 64 veefabrieken varkens en in 31 koeien.

GevaarHet merendeel van de megastallen staat in de provincies Noord-Brabant, Overijssel, Limburg en Gelderland. De enorme stallen zijn niet alleen aan aantasting van het welzijn van de dieren, maar zorgen ook voor grote milieuoverlast door mest. De gezondheid van omwonenden loopt gevaar door de uitstoot van fijnstof en door ziektekiemen, stelt Milieudefensie. Vorig jaar overleed een vrouw door besmetting met de resistente ESBL-bacterie. Deze is ongevoelig voor de meeste in Nederland gebruikte antibiotica.

SchaalvergrotingDe veefabrieken zijn een gevolg van schaalvergroting. Vorig jaar telde Nederland ruim 50.000 veehouderijen, tegen ruim 78.000 tien jaar geleden. Daardoor worden per bedrijf steeds meer dieren gehouden. Per jaar worden in Nederland ongeveer 450 miljoen dieren geslacht, bijna 27 dieren per inwoner. Nederland is een van de meest 'veedichte' landen ter wereld.

ManifestDe opkomst van de megastallen zorgt voor veel maatschappelijke beroering. Afgelopen voorjaar tekenden honderden hoogleraren en andere wetenschappers een manifest om de intensieve veehouderij om te vormen tot een dier-, mens- en milieuvriendelijke sector. In Overijssel, Gelderland, Limburg, Noord-Holland, Noord-Brabant en Utrecht tekenden bijna 100.000 mensen provinciale burgerinitiatieven tegen megastallen.